E.
24-01-2013 12:21
- (15)
-
permalink Vandaag is het precies 65 jaar geleden dat de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie is opgericht. Maar de liberale Amsterdammers, toen al eigenwijs, richten een dag eerder een lokale vereniging met dezelfde naam, te weten op 23 januari 1948. Volgens de overlevering ging dat als volgt.
De op te richten VVD onder leiding van leider Oud had het voornemen om de onafhankelijkheid van Indonesie te ondersteunen. Echter de Amsterdamse liberalen waren bang voor hun broodwinning. De haven en scheepsbouw in de hoofdstad waren nog sterk afhankelijk van de vaart op de Oost. Om een zelfstandige koers te kunnen varen is in Bellevue in Amsterdam een eigen club opgericht, voordat de landelijke VVD zijn beginselprogramma vaststelde.
Nu zou dat overigens niet meer voorstelbaar zijn maar het was niet ongebruikelijk in die tijd dat lokale kiesverenigingen van landelijke partijen er verschillende (deel)standpunten op na hielden. Die avond in Bellevue, 65 jaar en 1 dag geleden, waren er tientallen Amsterdame notabelen van de partij om zich te verenigen. Henk Vonhoff was daar als 16-jarige bij. En naar eigen zeggen was, de in 2010 overleden mastodont de laatst nog levende aanwezige van die bijeenkomst.
Hoe weet ik dit? Eind 2005 kwam van de landelijke VVD het decreet om alle lokale verenigingen op te heffen en 1 vereniging te vormen. Vele afdelingen hadden hier al gehoor aan gegeven. In de hedendaagse subsidieverantwoording moeten partijen hun gehele boekhouding in Den Haag overleggen. Het koppelen van al die lokale jaarcijfers zorgde voor romplomp. En ook de aansprakelijkheidsverzekering voor bestuurders zou meer gemeenschappelijkheid vereisen. En zo was er nog een reeks argumenten. Vier lokale bolwerken moesten nog worden geslecht.
Het afdelingsbestuur van de Amsterdamse VVD zocht mij aan als bemiddelaar in dit verzoek. Jaren eerder waren we ook al eens gevraagd ons op te doeken. Toen zag de Amsterdamse vergadering hier niks in. Wederom werd weerstand verwacht.
Immers een lokale vereniging kan zelf ereleden aanwijzen. Ferry Houterman was toen net benoemd. En we waren best wel een beetje trots op die status aparte: een fractie ouder dan de grote VVD. En je moet eigenwijze Amsterdammers niet dwingen. Dan gaan ze in de weerstand.
Ik ging te rade bij de oudere Amsterdamse leden. Inhoudelijk waren er redelijk wat argumenten om de lokale vereniging op te heffen maar het lag nog steeds gevoelig. Ieder wees mij in de richting van Henk Vonhoff. Als hij meegaat is er een opening, was de indruk.
Maar Vonhoff wees het idee resoluut van de hand. Hij somde de historische context op en noemde belangrijke namen uit het Amsterdamse verleden die zich hadden beijverd voor een eigenzinnige lijn. Maar hij kwam ook met een actueel argument. De tweestrijd tussen Mark Rutte en Rita Verdonk over het leiderschap van de partij was op dat moment op haar hoogtepunt. De lijn van Verdonk riep bij veel actieve Amsterdamse leden afkeer op. Leden overwogen zelfs, als Rita het zou winnen, om de VVD van Verdonk te verlaten. Achter de schermen werd met een ironische ondertoon zelfs gesuggereerd dat de Amsterdamse VVD, met haar oudste rechten op de partijnaam, haar eigen koers zou kunnen gaan varen. Vonhoff had lucht gekregen van dit inzicht. Alhoewel hij dit niet propageerde was hij zich goed bewust van die mogelijkheid. Alleen de dreiging van een splitsing in twee partijen met een naamstrijd, zou al voldoende kunnen zijn om ieder in het gareel te houden, was zijn motief.
Nu Vonhoff zijn fiat niet gaf was er bij het afdelingsbestuur geen overtuiging om het voorstel voor opheffing voor te leggen aan de leden. En zo kon ik later dat jaar in een overleg, de landelijk penningmeester laten weten dat er geen bereidheid was om medewerking te verlenen. Waarbij ik ook de naam dropte van landelijk erelid Vonhoff. En daar is het vervolgens bij gebleven.
Bij een daaropvolgende viering van het 60-jarig bestaan van de VVD in Krasnapolsky, feliciteerde het ''oudere zusje'', via een voorbedrukt bierviltje wat plagerig de landelijke evenknie met haar verjaardag. En met dank aan Henk Vonhoff kunnen we in Amsterdam al 65 jaar onze eigen ereleden benoemen.