Onlangs ontving ik van actieve bewoonster van de G-buurt, Lotta Ruskamp een prachtige In Memoriam van Dick Dijkman, alias Boer Dirk van Gliphoeve.
Hij is 23 augustus jl. overleden. Ondanks zijn relatief korte periode van drie jaar als beheerder van de kinderboerderij heeft hij bij veel bewoners een onuitwisbare indruk achtergelaten. Lotta heeft hem treffend gememoreerd. Met haar toestemming hierbij:
DE HEREBOER
van De Gliphoeve
(door Lotta Ruskamp)
Recht van gestalte, pet recht op het hoofd, veelal een beige/bruin velours colbert, een bollige buik, een nette spijkerbroek en gele klompen, een half lachende blik, een schittering in zijn ogen gemengd met een lachje èn op gele klompen. Nadrukkelijk wordt dit handelsmerk tweemaal vermeld.
Je kon niet heen om Dick Dijkman of boer Dirk sinds zijn entree op kinderboerderij De Gliphoeve. Hij kende deze plek al jaren, verliefd als hij was op het boerenleven. Een hereboer die zomaar kon zijn weggelopen van een grote akker bij een monumentale boerderij ergens in de provincie of uit het poldergebied rondom De Bijlmermeer.
Hij hield zijn hele leven van het boerenbedrijf al werd het werken in een drukkerij, die van zijn vader was. Na diens overlijden voelde hij zich verantwoordelijk om dit bedrijf voort te zetten. Samen met zijn vrouw Sandra maakte hij er een succes van.
In de vele jaren dat boer Floor de scepter zwaaide over de kinderboerderij kwam Dick er met enige regelmaat. Ik kwam hem in die tijd niet tegen en kreeg pas met hem te maken toen zogezegd de nood aan de man kwam. Het voortbestaan van deze bijzondere kinderboerderij tussen hoogbouw en winkelcentrum, midden in het hart van de G-buurt, was niet zomaar een zekerheid en ook niet zomaar gepiept nadat Floor aankondigde dat hij er mee stopte. Actievoering was nodig om de kinderboerderij te behouden als broodnodig project voor de buurt. Na een paar vergeefse onderhandelingen over opvolging was daar opeens Dick, die in zijn nieuwe functie en bestaan als boer Dirk verder ging en al spoedig bekend was binnen en buiten De Gliphoeve. Dirk is een naam die beter bij een boer past dan Dick. Ook in rapportages en verslagen wilde hij als boer Dirk vermeld staan. Zo werd boer Dirk in de ongeveer drie jaren dat hij beheerder was van De Gliphoeve een begrip. Je kon zeggen dat hij stond als een monument.
Er ging een andere wind waaien door opzet en uitvoering van de kinderboerderij. In positieve zin zette boer Dirk zich daar vol voor in.
Zo meteen meer over zijn inzet. Het stadsdeel had inmiddels andere plannen. Er kwam een leerwerkproject, dat met het beheer van een kinderboerderij maar zijdelings te maken had. Boer Dirk wist dit en had er niets op tegen evenmin de buurtbewoners. Al gauw bleek dat deze nieuwe opzet ten koste dreigde te gaan van buurtgerichte activiteiten. Het wel erg beperkt houden van dieren, die vooral niet groot mochten zijn, paste in de nieuwe koers. De ponys waren in feite al te fors; gelukkig trok onze beheerder zich daar weinig van aan. De bewoners vonden het fijn dat de boel weer draaide. Al waren er geluiden dat het niet meer een echte boerderij was omdat ze bij het langs en door de kinderboerderij lopen weinig dieren zagen.
De dieren die er wel waren, kwamen er vooral door boer Dirk. Een stimulans om ze aan te schaffen uit het in het hoofdgebouw gevestigde kantoor van het leerwerkproject (Werkwijs) was er beslist niet. Met de buurtgerichte activiteiten had vooral de coördinator weinig affiniteit.
Dat botste soms met wat de beheerder wilde, zelfs zo dat hij een tijdlang veel minder uren draaide op de KB. Uiteindelijk kwam dit goed, mede door het vertrek van de coördinator en het aantrekken van een nieuwe waarmee boer Dirk beter door één deur kon.
Gelukkig lieten boer Dirk en enkele actieve bewoners zich niet ontmoedigen. Regelmatig werden er in het hoofdgebouw en op het terrein kleinere en grotere activiteiten voor kinderen in verschillende leeftijd georganiseerd. Hun ouders en begeleiders werden waar mogelijk gestimuleerd om mee te doen, al bleef dit een moeizaam gebeuren.
Ook werd getrokken aan de totstandkoming van een kleine, actieve begeleidingsgroep van bewoners. Ondanks toezeggingen van verschillende personen lukte het niet om een meer permanente groep blijvend te motiveren. Uiteindelijk spraken vooral Dirk en ik de ontwikkelingen door en maakte ik zo nodig gebruik van mijn contacten ter ondersteuning van de KB, zoals deze door boer Dirk en zijn medewerkers meestal werd genoemd. Gelukkig bleef een aantal mensen met plezier activiteiten uitvoeren of kwam zelf met voorstellen. Met succes organiseerde John Phaff meerdere keren een midget golf toernooi.
Incidentele steun kwam er vanuit het winkelcentrum. Tweemaal kwam in samenwerking met het winkelcentrum Sinterklaas met zijn Pieten langs. Ook tweemaal werd er een dagtocht per bus naar Texel georganiseerd. Bij momenten moest boer Dirk worden afgeremd in zijn enthousiasme, omdat hij weleens te weinig kritisch keek naar mensen die hun ondersteuning aanboden.
Daar stond hij open voor, zodat het op zn pootjes terecht kwam. Hij liet merken ondersteuning op prijs te stellen en nodig te hebben op wat heet een éénmanspost.
Boer Dirk bleek een goed gevoel voor medewerking van buiten en fondswerving te hebben. Zo werd het meest noodzakelijke achterstallige onderhoud door vrijwilligers gedaan, wat ook voor hier en daar wat meer aanplant gold.
Met daarvoor de vereiste bevoegdheid op zak, bezocht hij scholen om voorlichting over dieren te geven en schroomde niet als illustratie een levend exemplaar mee te brengen.
Medio maart van dit jaar kwam het bericht als inslaande bliksem dat hij ernstig ziek was. Eerder zonder pijn en ogenschijnlijk niets aan de hand was het opeens mis de prognose was niet best. Na een eerste serie behandelingen sloeg dit noodlot opeens ten gunste om. Het ging zoveel beter, dat gehoopt werd dat genezing er in zat, in elk geval met nog een aantal goede jaren te gaan. Zelfs werd er al weer gedacht aan terugkeer op de kinderboerderij. Hoewel hij er nog een paar keer kwam, mocht het niet zo zijn.
In die periode dat het zoveel beter ging beleefde hij samen met Sandra nog een lang vakantieweekeinde bij vrienden in Duitsland. Met een dubbele begonia in een wit potje kwam hij mij thuis bezoeken. Ik was na een valpartij in huis er niet best aan toe en stond op het punt geopereerd te worden. Boer Dirk was opgewekt en hoopte op een blijvende stijgende lijn. Toch nog plotseling werd die lijn afgebroken.
Op een mooie dag kreeg hij een prachtig afscheid in zijn geboorteplaats Diemen. Hij werd omringd door vreugde om zijn persoon en door verdriet om een te kort maar mooi leven. De warmte van zijn vrouw en drie kinderen met hun partners was voelbaar.
Zijn lijn met Suriname, vooral in latere jaren, kon niet mooier vertolkt worden dan met het zingen van enkele a capella liederen. Hij en Sandra waren er een paar keer op vakantie en genoten steeds van land en bevolking. Enkele schoolprojecten in Suriname werden ondersteund.
Voor Sandra, die als de geliefde vrouw van Dick en moeder van hun kinderen bij het afscheid nemen als eerste sprak, was er veel respect hoe zij met de laatste maanden van haar man omging. Dick en zij wisten zich in die moeilijke tijd omgeven door aandacht en warmte. Het hechte gezin was er helemaal voor hem tot op het laatst.
Met Thijs, de oudste zoon, die zijn vader inmiddels is opgevolgd als beheerder van de kinderboerderij, wordt de overgave van een hereboer aan zijn werk in de laatste jaren van zijn leven voortgezet. Het kan niet mooier.
Amsterdam, 4 oktober 2012/LR