De eerste verontwaardigde reacties op de publicaties in media over de dreigende no-go areas in de stad, hebben Het Parool gisteren gehaald. Dit was een topje van de ijsberg van de opmerkingen die ik de afgelopen dagen toegeworpen kreeg. Los van het gegeven dat ieder wel weet van de problemen van Amsterdam Zuidoost, werd dit toekomstbeeld niet herkend.
Aanleiding was de studie van de onderzoekers Entzinger en Scheffer over de Staat van de integratie in Amsterdam en Rotterdam. Deze is in opdracht van de steden vervaardigd.
Wat staat er nou precies over in het bewuste rapport?
Op pagina 26 wordt gesproken over 'afglijden tot no-go areas'. Maar van belang is om te kijken in welke context dit wordt beschreven.
Onderzoeker Entzinger beschrijft in zijn aandeel van de studie, dat voor een belangrijk deel van de bevoling, de stad een doorgangshuis is, terwijl een ander deel blijft 'hangen' (p 11). Dat is de kern waaruit de redenering wordt opgebouwd. Vervolgens wordt geconstateerd dat er in beide steden sprake is van een groeiende tweedeling, waarbij de minder succesvollen in de kansarme buurten zullen achterblijven. De woningen die door het vertrek van meer succesvollen vrijkomen zullen wederom ingevuld worden door nieuwkomers (p. 26). Het minst aantrekkelijke deel van de stad verandert zo in een doorgangshuis met risico's van verwaarlozing van woningen en kansarmoede, aldus Entzinger.
De romatiek van de oude stadswijk met een hecht buurtleven is echt verleden tijd, is de volgende vaststelling (p. 27). Daarop volgt de zin (citaat): Toch kan dit geen argument zijn om niet te investeren, omdat anders belangrijke delen van beide steden wel eens kunnen afglijden tot no-go areas voor de rest van de stedelijke bevolking.
Geconstateerd kan worden dat deze dreigende onaantrekkelijke gebieden niet zo zeer ontoegankelijk zijn voor een breed publiek of politie, maar dat het in de studie specifiek gaat om nieuwe kansrijke bewoners, die de stadswijken links laten liggen. Kortom de emancipatiemachine stokt. Dat is dus wel een beperktere lading, dan die veel mensen geven bij het begrip no-go area.
In de studie worden deze areas niet direct in verband gebracht met Amsterdam Zuidoost. Tot zover het onderzoek.
De koptitel in veel media, waaronder het Parool afgelopen donderdag, 'Zonder investeringen kunnen wijken uitgroeien tot no-go area's', is dus niet onjuist. Er wordt in het vervolg van het stuk ook geen link gelegd met een deel van de stad.
Maar op vrijdag gaat Het Parool aan de haal met de tekst van het onderzoek. Zuidoost wordt verkozen als gebied dat in aanmerking komt voor de dreigende kansarmoede. Drie bronnen worden op de voorpagina aangeboord, waaronder Hannah Belliot, om de aftakeling te bevestigen. En vervolgens gaat afgelopen weekend AT5 er over heen met een rapportage waarin Belliot het begrip ghetto als wenkend perspectief mag introduceren. Het item wordt ingekleurd met oude beelden die de huidige situatie op een aantal plekken, niet meer vertolkt. En Zuidoost wordt in de voice over weggezet als hét zorgenkindje van Amsterdam.
Ik constateer dus dat daar waar het onderzoek de no-go areas plaatsen in een kader van ontoegankelijkheid voor nieuwe succesvolle bewoners in het doorgangshuis, sommige media en hun bronnen, die context loslaten.
Vervolgens wordt door bepaalde media de koppeling gelegd met Amsterdam Zuidoost, terwijl de studie een algemener beeld schetst en hierbij geen specifieke wijk noemt.
Iedere journalist weet dat NO GO AREA een zware lading heeft, ook als je dit in een context zet waarbij er nog niet daadwerkelijk sprake van is. De impact is immers groot voor de mensen die wonen en werken in het gebied.
In dit geval is er een belangrijke bron, een studie in opdracht van de twee grote steden, die het begrip hanteert. Dat rechtvaardigt dat je het overneemt. Daarbij moet je zorgvuldig wegen hoe je vervolgens invulling geeft aan een beladen denkbeeld. Daarin is, in mijn ogen, de weergave van het rapport een eigen leven gaan leiden. Ook al betreft het een belangwekkende bron (Hannah Belliot), de media zijn wel verantwoordelijk voor de vertolking er van. En als die wordt vertekend mag daar best rekenschap van gegeven worden.
Later meer over de inhoud van het rapport waarin hoopvolle ontwikkelingen worden benoemd maar ook -met recht- een aantal zware noten wordt gekraakt over de achterstanden in de stad.