In de gemeente Amsterdam is een enquete georganiseerd naar aanleiding van het wetsontwerp van het Kabinet om de stadsdeelraden af te schaffen. Recent heeft B&W de cijfers vrij gegeven.
Inwoners, ambtenaren en politici uit de stad is gevraagd naar hun mening. Van de bewoners zijn de voor- en tegenstanders in evenwicht. Van de lokale politici zijn het met name de stadsdeelraadsleden die in meerderheid voor behoud van het huidige stelsel pleiten. De ambtenaren stemmen overwegend in met het wetsvoorstel, waarbij het met name de gemeentewerkers met een hoger inkomen (boven schaal 12) zijn die de doorslag geven. Tot zo ver de feitjes uit het onderzoek.
Duidelijk wordt ook dat de voorstanders van het wetsvoorstel voor opheffen, de 'financiën' als belangrijkste aspect zien in hun afweging. En juist dat punt kan de Amsterdammers nog wel eens opbreken is mijn inschatting.
Ieder die zich verdiept in het Amsterdam, van voor de deelraden, ziet een beeld van machtige diensten die als een soort van zelfsturende bureaucratieën de dienst uitmaakten in de stad. Er is in een periode van 40 jaar wel wat veranderd in de wereld maar ook de afgelopen tijd hebben we de zorgen van B&W mogen vernemen over het functioneren van stedelijke diensten (bijv. ICT, DIVV, DWI).
Ik wil de eerste zijn om te erkennen dat de overheid grotere risico's neemt dan ieder ander. Als de markt het namelijk zou doen zou de overheid geen plek hebben. Kortom inherent aan de bedrijfsvoering van een gemeente is dat er ook dingen mis gaan.
Maar het is een gegeven dat een democratische rem het beste werkt als de lijnen tussen ambtenaren en politiek bestuur kort zijn. Gemeenten in Nederland tussen de pakweg 40.000 en 80.000 inwoners hebben door de bank genomen de laagste lasten, het laagste ziekteverzuim, beste dienstverlening en de minste ambtenaren per inwoner. Dat moet toch te denken geven.
Vanuit een compacte en excellente overheid die zou het Rijk de ombuiging van het huidige stelsel nog eens tegen het licht moeten houden, is mijn bescheiden mening. Diegene die 'financiën' bij het oordeel op deze bestuurslaag als meest steekhoudend argument betrekt, zou daar vervolgens lessen uit moeten trekken.