Anderhalve week geleden werd de nieuwe raad ingezworen. Ik denk dat bij geen enkele installatie van een lokale raad ooit zo veel publiek aanwezig is geweest als in Zuidoost. Het stadsdeelkantoor puilde uit en geschat is dat zo'n 500 mensen de plechtigheid hebben trachten bij te wonen. Trachten, want de raadszaal was veel te klein om ieder een zit- of staanplaats te kunnen geven.
De nieuwjaarsreceptie van het stadsdeel is traditioneel een ware parade van allerlei bevolkingsgroepen uit Zuidoost. Dit jaar was er, ondanks de vrieskou, een recordopkomst van meer dan 1000 mensen die elkaar een gelukkig nieuwjaar kwamen wensen.
Gisteren deed ik mee aan een schoonmaakdag in de EG-buurt. Bijna 100 volwassenen en kinderen namen deel aan het prikken van vuil in hun eigen buurt. Ik mijn bestuurstijd in Oud-Zuid heb ik zo'n warme belangstelling nimmer meegemaakt. Terwijl de cohesie in Amsterdam Zuid wordt geroemd door vele sociologen. Kortom met de maatschappelijke participatie is niks mis in Zuidoost, zou je denken.
Daarentegen was de opkomst bij de verkiezingen voor de deelraad en gemeenteraad in Zuidoost extreem laag. Slechts 39% van de stemgerechtigden nam de moeite om van het kiesrecht gebruik te maken. Dat geeft stof tot nadenken.
Uit onderzoeken (waaronder de European Social Survey en Eurobarometer) blijkt dat het vertrouwen tussen burgers en politiek en overheid in Nederland nog steeds relatief hoog is. Daarbij moet worden gezegd dat laagopgeleiden, en daar zijn er relatief veel van in ons stadsdeel, overwegend minder vertrouwen hebben. Kritiek op het functioneren van de overheid is overigens van alle tijden. In de jaren zestig was D66 een reactie op de achterkamertjespolitiek, in het afgelopen decennium zijn Fortuyn, Wilders en Verdonk bewegingen begonnen die hier op inspelen.
We kunnen niet eenduidig stellen dat de lage opkomst in Zuidoost een resultaat is van de algehele ontevredenheid of wantrouwen in de politiek en overheid. Het is meer een vorm van desinteresse. Vooral bij jongeren is dat in Nederland merkbaar. En er zijn weinig gemeenten die jonger zijn samengesteld dan Zuidoost.
Kortom onze lage opkomst ten opzichte van veel andere gemeenten kan deels worden verklaard op basis het relatief hoge aantal laagopgeleide en jonge kiesgerechtigden.
Vanzelfsprekend is het vertrouwen in de politiek een zeer serieuze kwestie. Maar als ik dan toch een overeenkomst tracht te zoeken tussen alle activiteiten waar een hoge opkomst was in Zuidoost dan is dat daar het eten en drinken goed zijn verzorgd. Daar is men zeker in ons stadsdeel zeer gevoelig voor. Je gaat bijna denken dat we van de verkiezingen ook maar een feestje moeten maken. Het stembiljet is de uitnodiging voor een bijeenkomst waarbij na het stemmen ruimte is voor een drankje, hapje en dansje. Reken maar dat het stadsdeelkantoor dan echt te klein is.