Emile Jaensch
Bestuurder Stadsdeel Amsterdam Zuidoost (VVD)

Transformatie is deze dagen wel een dingetje. Gisteren was ik bij een bijeenkomst dat ging over de omvorming van lege gebouwen. En ook stadskrant Het Parool had een item op de voorpagina over het onderwerp. Hoe zit het ook al weer?  Traditionele vormen van wonen, werken en winkelen verdwijnen. En de bevolking in Nederland neemt af. Alhoewel daar in Amsterdam minder van te merken is, is het beeld buiten de Randstad rap aan het veranderen.

Onderzoek wijst uit dat er in Nederland inmiddels 8 miljoen vierkante meter aan kantoorruimte leeg staat en 12 miljoen aan bedrijfsruimte. In de woningbouw gaat het om een veelvoud. Getallen circuleren in een orde van grootte van 35 miljoen vierkante meters! En daar naast staan er ook vele agrarische en religieuze gebouwen in ons land leeg.

 Als we kijken naar de woningbouw dan is naast de ontvolking in gebieden de voornaamste oorzaak dat het aanbod niet aansluit op de veranderende woonbehoeften. Nederland kent veel gezinswoningen terwijl een steeds groter deel van de huishoudens uit 1 of 2 personen bestaat.

Leegstand holt de kwaliteit van de leefomgeving uit. Om dat te voorkomen wordt er gesproken van de eeuw van de herbestemming. De transformatie vraagt om initiatiefnemers, opdrachtgevers, financiers en ondernemers met moed. De gemeente heeft hierbij ook een rol.

In Zuidoost zijn succescolle voorbeelden te vinden in de garage Develstein (World of Food) en Klusflat Kleiburg. En er worden momenteel kantoren omgebouwd in ons stadsdeel ten behoeve van studentenhuisvesting. Eerder zijn lege kantoorkolossen al omgezet in hotels (zoals Hampton en Holiday Inn).

In een gebied met een nog steeds aantrekkende economie zijn dit gelukkig geen uitzonderingen. Maar hoe ga je aan de slag met herbestemming in krimpgebieden. Ik heb me zelf eens verdiept in Zeeuws-Vlaanderen, een deel van ons Koninkrijk met een rijke geschiedenis waar ik graag een paar dagen per jaar rond zwerf. Terwijl er in Amsterdam wordt gesproken van schaarste en te weinig ruimte voor doorstroming kun je in Zeeland, bij wijze van spreken een woning vrij betrekken. In Zeeuw-Vlaanderen is onder de noemer Krot of Kans in 2011 een initiatief gestart om lege woningen weer te vullen en dorpen weer aantrekkelijk te maken. Ik sta stil bij de resultaten die zijn geboekt.

Door de demografische veranderingen zal het aantal huishoudens in deze grensregio op termijn afnemen waardoor het woningoverschot nog verder toeneemt. Zeeuws-Vlaanderen heeft een structureel overschot van ongeveer 3.500 veelal kleinere en oudere particuliere woningen. Deze woningen hebben voorzieningen die niet meer passen bij de wensen van de woonconsument en vaak ook niet in de smaak vallen als tweede woning. Tegelijkertijd worden nieuwe, duurzame huizen gebouwd en worden de niet gewenste woningen niet gesloopt.

Er is hiervoor in 2012 een heus Zeeuw-Vlaams Krottenbeleid ontwikkeld. Rotte kiezen worden het ook wel genoemd, de verpauperde panden en verloederde terreinen. Doordat ze afbreuk doen aan de woonomgeving vormen ze een bedreiging voor de leefbaarheid. Dat is voor de gemeenten Hulst, Sluis en Terneuzen aanleiding geweest het project KLUS op te zetten om eigenaren te stimuleren actie te ondernemen op het gebied van achterstallig onderhoud. KLUS staat voor KrottenLijstUitvoeringsStrategie. Het project KLUS heeft van het rijk de experimentstatus gekregen. Dit betekent dat het ook toepasbaar moet zijn in andere regio's die met bevolkingsdaling hebben te maken.

Aan de hand van een criteriamatrix is per gemeente het verpauperd vastgoed in beeld gebracht en een top tien bepaald. De aanpak hiervan kent twee benaderingswijzen: de warme en de koude. In eerste instantie wordt getracht met de eigenaren in gesprek te gaan en ze te motiveren om een eind te maken aan het achterstallig onderhoud. Als deze warme aanpak uiteindelijk niet tot actie van de eigenaar leidt, wordt overgegaan op wat de koude benadering wordt genoemd. In het uiterste geval kan dan een dwangsom worden opgelegd of de werkzaamheden voor rekening van de onwillige eigenaar worden uitgevoerd. Dit betekent dat de aanpak niet vrijblijvend is. De eerste 2 jaar zijn zo 30 objecten aangepakt en gerenoveerd. In 2014 is besloten dat het project wordt gecontinueerd. Binnenkort zelf maar weer eens gaan kijken hoe het spulletje er bij staat.

Reacties

 Het Hostel met 1500 bedden aan de Hogehilweg in Bullewijk is inmiddels al weer ruim een maand open. In het leeggekomen kantoorpand is ruimte voor maar liefst 1500 overnachters per dag. Eerder schreef ik er al over. Onder de naam A&O trekt de Duitse keten veel toeristen uit dat land. Ik ging er onlangs een kijkje nemen.

Op de parkeerplaats auto's met kentekens uit heel Europa. Net zoals bij ketens in de buurt is de parkeerruimte een verkoopargument voor gasten.

Naast vierwielers heeft ook de fietsverhuur zijn plek gekregen voor de ingang.

De lobby van het hotel is enorm. Met veel zitgelegenheid, receptie, bar en ontspanning zoals tafelvoetbal. Bij de receptie ligt een kaart van Amsterdam waarop de gasten hun trip in de stad verder kunnen uitstippelen. Maar op die 'citymap' met 'discounts' staat alleen een deel van de binnenstad en Zuid en Oost. Dat moet toch anders kunnen?

Oma Ietje is om de hoek evenals de bioscoop van Pathe en eetgelegenheden op plein Hoekenrode. Hier ligt nog ruimte voor een particulier initiatief die de meer dan 1000 gasten verleid om ook de omgeving te verkennen. Die fietsen staan er toch niet voor niks?

Reacties (1)

Dit weekend wordt mooi weer voorspeld! Dat komt goed uit want op zondag 7 juni vindt de 9e editie van de AMSTELLANDDAG plaats. De officiele opening wordt verricht door de scribent van dit blog vanaf 10 uur op Buitenplaats Wester-Amstel, Amsteldijk Noord 55 (Amstelveen).

De hele dag kun je terecht bij boeren en buitenplaatsen in de Amstelscheg. Er zijn die dag rondleidingen op de prachtige buitenplaats. Er kan gewandeld worden met een gids in de Middelpolder (neem verrekijker mee).

Tip van mij: In Villa Oldenhoff aan het riviertje de Holendrecht (Voetangelweg 9, Abcoude) is er een high tea en wijnproeverij die dag in de prachtige tuin van deze uitspanning. Als het onverhoopt regent worden de gasten ontvangen in de keuken.

Hele programma hier.

Reacties

Morgen (2 juni) gaat het 200e Cruyff Court open. Plaats van actie is de Mytylschool in Drostenburg. Het speeplein is alleen toegankelijk voor kinderen van de school. Paralympisch kampioene en 'bladebabe' Marlou van Rhijn opent het veld dat ook naar haar vernoemd wordt.

Er wordt ook elders in stadsdeel hard gewerkt aan een (openbaar) mulitfunctioneel court (foto onder). In Kortvoort vlakbij de brede school komt een veld waar meerdere balsporten kunnen worden beoefend.

Dat er behoefte is aan deze kunstgrascourts blijkt wel uit intensieve gebruik in Gein, Holendrecht en E-Buurt van vergelijkbare voorzieningen.

Reacties (1)

Waar treffen we dit tableau in Zuidoost?

Reacties (4)

Vanavond (29 mei) spreekt auteur Evert van Voskuilen over zijn boek Ridders in de Bijlmer. Evert was ambtenaar bij de gemeente waarvan de laatste decennia voor Zuidoost. Hij verdiepte zich in de cultuurhistorie en maakte me enthousiast voor zijn vondsten in het landschap van voor de nieuwe stad voor 100.000 Amsterdammers.

Bij zijn pensionering, al weer een paar jaar geleden, mocht ik een toespraakje houden. Ik daagde hem uit om het boek over de historie van ons gebiedsdeel te schrijven. Een werk van grote omvang volgde. De uitgave heeft inmiddels een schare fans.  

Ik weet dat er veel meer materiaal is dan die in het boek heeft gehaald. Wat is niet door de selectie gekomen? Is er voldoende interessant materiaal voor nog een boek? Vandaag is het moment om met de schrijver en samensteller het gesprek aan te gaan. Evert is te gast in de OBA aan Frankemaheerd 2, vanaf 19 uur. Toegang is gratis.

Reacties (2)

Vanaf vrijdag 29 mei as. heeft Zuidoost er een bruine kroeg bij. In de World of Food opent cafe Bacchus. In deze 'god van de wijn' wordt er ook uit een ander vaatje getapt. Zo vlak bij de SpinozaCampus zullen de goudgele pretcilinders het ook goed doen. Er zitten tanks in voor 2000 liter pils. Genoeg voor een avondje flink doorhalen.

Het interieur is voorzien van glas in lood. Bij binnenkomst worden de gasten welkom geheten door een uil. Dat zit zo. Personeel komt deels over van een cafe in studentencampus Uilenstede (Amstelveen). En een deel van de inventaris is ook afkomstig uit dat cafe. Daar was men kennelijk aan nieuw meubilair toe. Wij mogen er nog een paar jaar op zitten. Het ziet er kortom al een tikje doorleefd uit als het de deuren opent.

Op de tap onder meer Affligem en Wieckse Witte.

Bacchus opent mede met dank aan een bijdrage van studentenhuisvester DUWO, die de woningen op SpinozaCampus verhuurt.

Barmannen Fred en Lucas

De studentenkroeg is een voorbode van meer drank- en spijslokalen in de voormalige garage van Develstein. Maar ik verwacht dat die niet eerder dan 1 juli breed open gaan.

Reacties (5)

Bij het horen van de term 'Bijlmersafari' gingen bij mij de wenkbrauwen fronzen. Moest ik me een buurt voorstellen waar het publiek al spottend op groot wild, gewapend met camera's, gezapig langs trekt. De ranger schotelt na iedere bocht een nieuwe ervaring voor. Van de 140 culturen wordt er iedere minuut 1 afgestreept. Met de Bijlmer als stemmig decor.

Inmiddels draait de safari een aantal weken. Ik ben zelf nog niet in het veld geweest, maar de kritieken zijn stuk voor stuk lovend (zie onderstaand NRC). Aanstekelijk!

Kauwend op de kritieken moet ik constateren dat Adelheid Roosen en haar team er riant in zijn geslaagd de bezoeker te verrassen op een manier die prettig past bij de buurt. De totale rit neemt 4 uur in beslag. Ik moest maar eens snel een kruis in mijn agenda zetten en het tropenpak uit de mottenballen halen.

=====

NRC 26 mei 2015

Wijksafari Bijlmer is een magische ervaring

Door  Ron Rijghard

De eerste kennismaking met de Bijlmer is een cliché: drie tieners blowend op een bankje op straat. Maar als wij, een groep van tien deelnemers aan theaterproject Wijksafari Bijlmer, binnentreden in het wit blinkende huis van onze gastvrouw Sophia opent zich een nieuwe wereld. Dat haar huis overdreven proper aandoet, is geen toeval legt de zestigjarige Surinaamse uit. Daar is ze voor behandeld. De tijd dat ’s nachts maniakaal de badkamer poetste is voorbij. Nu is ze stabiel.

Ze heeft meer overwonnen om de stralende vrouw te worden die ze nu is. Als vijfjarige kwam ze wegens hartproblemen alleen naar Nederland, vertelt ze, met achterlating van haar moeder in Suriname. Haar verhaal is droevig en vreugdevol tegelijk. Hier waren mensen die haar hielpen, ook met geld voor een reis terug toen haar moeder op sterven lag. Het inspireerde haar om te doen wat nu haar werk is: het bijstaan van chronisch zieke vrouwen van wie je aan de buitenkant niet ziet dat ze iets mankeren.

Openhartigheid en positiviteit vormen de grondslag van de Wijksafari: je komt thuis bij wijkbewoners, die elk twee maanden een acteur in huis namen. Aan groepjes publiek vertellen ze over hun leven en over de relatie die ze opbouwden.

Sophia heeft Wassim ‘geadopteerd’. Terwijl we met een bordje eten op schoot zitten, zet hij de tv aan: het journaal aan, verwoestingen in Syrië, niks ongewoons. Totdat Wassim opmerkt: „Ik herken de straten van Yarmouk nauwelijks meer.” En dan: „Daar links, dat is mijn school.” Te zien is alleen het zoveelste gebouw dat in puin ligt. Bewoners verklaren dat er een tekort aan eten en drinken is. We kijken naar Wassim, niet meer naar ons bord.

Beter kijken, anders kijken, contact leggen – dat is wat de Wijksafari beoogt en voor elkaar krijgt. Ja, er is een script, maar nee, het is geen theater. Althans, het is wel theater, maar dan honderd procent puur en het leven zelf. Dat besef, dat je doordringt tot plekken en mensen die zo dichtbij en je toch vreemd zijn, maakt deelname tot een magische ervaring.

Ondanks alles zijn Wassim en Sophia een en al aanstekelijke levenslust. Er wordt gedanst, gezongen en gelachen in de huiskamer. En Wassim onthult hoe moeilijk hij het heeft met het geheim dat hij zo graag aan zijn moeder zou vertellen, omdat hij nou eenmaal alles aan haar vertelt. Maar dit niet. Hij drapeert een bruidssluier over Sophia’s hoofd. Hij zal nooit trouwen, niet met een vrouw.

De safari brengt niet alleen intiem contact met bewoners – er is ook een verrassende reis door de wijk. Wassim deelt hoe hij geniet van de Bijlmer met zijn 140 nationaliteiten, de kinderboerderij in het midden en het uitzicht vanaf de negende verdieping van een flat. Dan gaan we achterop de scooter bij een team van Bijlmer-jongens en Bijlmermeisjes en zwieren door de groene en toegankelijke wijk. De langwerpige flats zijn minder beeldbepalend dan de bomen, grasvelden en straten met aangename laagbouw.

Als we weer wandelen, trakteren schoolkinderen ons op een optreden. Een auto snijdt ons, er stapt een vrouw uit die ons toezingt. Wassim draagt onze groep over aan een andere gids, Mike, die ons zingend en marcherend brengt naar een nieuwe gastvrouw, Sherry.

Mike stelt vragen en laat haar praten: over haar geslachtsverandering, haar polio en hoe ze als kind te vondeling is gelegd in Biafra, Nigeria en is opgegroeid in Nederland. Zich iets herinneren wil zij niet, want ze vreest een trauma. Zeer ontroerend. Maar als Mike vertelt hoe zijn vader er in zijn jeugd vandoor ging, moet je even goed je tranen wegslikken. Vader ging op familiebezoek in Suriname en stuurde zijn gezin een telegram: „Goed aangekomen. Stop. Kom niet meer terug. Stop.”

Bij de wandeling naar het eindpunt moeten de groepsleden elkaar persoonlijke vragen stellen. Intimiteiten worden soepel gedeeld. De verhalen onderweg hebben iedereen zacht gemaakt. We zijn open gepeld. Dat is het gevaar: de Wijksafari is besmettelijk. Voor je het weet, leg je je schild af en treed je wildvreemden zonder voorbehoud tegemoet.

Reacties (2)

De gemeente stelt steeds meer informatie beschikbaar via publieke kaarten. Recent is een overzicht van de WOZ-waardes op complexnivo op internet verschenen. Het is algemeen bekend dat de waardes huizen binnen de Amsterdamse Ring een stuk hoger liggen dan die daarbuiten. Maar ook binnen de stadsdelen zie je nog forse verschillen.

Zo zijn de buurten Huntum, Geerdinkhof en het dorp Driemond de plekken waar de prijzen het hoogst liggen. En vrijwel alle flats en portieketagewoningen in Zuidoost hebben een relatief lage prijs. Maar het gouden randje van ons stadsdeel ligt aan de Stammerdijk en Provincialeweg. Daar doen de losstaande huizen in landelijke omgeving waardes vergelijkbaar met de grachtengordel.

Wie vervolgens doorklikt op de kaart met de vierkante meterprijs per woning, ziet dat de verschillen in Zuidoost kleiner worden. Het gros van de woningen zit tussen de 1500-2000 euro per m2, met positieve uitzonderingen in Gein3 en Driemond. De afwijking met de rest van Amsterdam is daarentegen fors. Daarmee gaat de stelling op dat je nergens in Amsterdam zo veel huis voor je geld krijgt als in Zuidoost.

Reacties

Had ik deze foto al eens gedeeld? Geschoten in een atelier te Kruitberg. Wat geurt dat bijzonder: verrassend, elysisch, ravissant en aangenaam. Zo zou ik de ervaring omschrijven.

Volgende maand, op 20 en 21 juni is het weer zover. Dan kan er weer geloerd worden bij kunstenmakers op meer dan 100 adressen in ons stadsdeel. Hou deze pagina in de gaten: https://www.facebook.com/openartroutezuidoost

Reacties (6)
Domeinregistratie en hosting via mijndomein.nl