Emile Jaensch
Bestuurder Stadsdeel Amsterdam Zuidoost (VVD)
Ook amateurvoetballers krijgen forse staatssteun
Gemeenten hebben de afgelopen 5 jaar 300 miljoen in professioneel voetbal gestoken, valt dit weekend in veel media te lezen. Het zijn geen directe subsidies, want staatssteun mag niet, maar leningen, bankgaranties en shirtsponsoring, die ruim 30 gemeenten aan hun betaald voetbalclubs bijdragen.
 
Ik durf te beweren dat een zelfde bedrag per jaar door de ruim 400 Nederlandse gemeenten wordt uitgegeven aan amateurvoetbal. En ook dat is vaak niet zichtbaar via directe subsidierelaties. Ga er maar eens voor zitten.
 
Afgelopen week zag ik een ingezonden brief in Het Parool van de secretaris van de Zunderdorpse voetbalclub HBOK (Het Begon op Klompen). Secretaris Frank van der Waal is er trots op dat zijn vereniging zonder overheidssteun het hoofd boven water houdt. En dat is best bijzonder voor een Amsterdamse voetbalvereniging. Hoe zit dat?
In de regel is het zo dat voetbal in Amsterdam een zwaar gesubsidieerde sport is. Dat doen we namelijk via de veldhuur. De stad heeft een tarieventabel voor gemeentelijke sportaccommodaties waarin de huur door verenigingen systematisch laag wordt gehouden. Zo is het bedrag dat een voetbalvereniging betaalt voor het gebruik van een veld een gering deel (nog geen 10%) van de werkelijke kosten. Voor een club met meerdere velden kan de jaarlijkse ‘subsidie’ oplopen tot honderdduizenden euro’s. En veel verenigingen realiseren zich dit niet eens. Ze kennen de feitelijke kosten niet en ze betalen toch huur?
 
Terug naar Het Begon Op Klompen. Het bijzondere aan de club is dat zij zelf eigenaar zijn van de velden. En laten we er eens van uit gaan dat HBOK de velden zonder subsidie heeft verworven en ook geen bijdrage van de gemeente of het stadsdeel Noord krijgt in het onderhoud van de velden. Hoeveel subsidie lopen ze dan mis ten opzichte van de andere clubs die van de gemeente goedkoop huren?
 
HBOK heeft 2 grasvelden. Per veld betaalt een club normaliter een tarief aan de gemeente van nog geen 3000 euro per jaar (1). De feitelijke kosten voor onderhoud en afschrijving van een veld (ik tel de lage maatschappelijke grondprijs ten opzichte van een ander gebruik maar even niet mee) bedragen voor de gemeente/stadsdeel circa 50.000 euro per veld. Voor ieder aanvullende veld op het zelfde complex nemen lasten wel af. Als we uitgaan van totaal 75.000 euro aan kosten en een huuropbrengst voor de gemeente van 6000 euro, dan loopt HBOK dus bijna 70.000 euro subsidie mis. HBOK heeft zo'n 10 teams op het veld staan. Uitgaande van 16 spelers per team zou de subsidie per spelend lid ruim 400 euro bedragen! Drie keer zoveel als een gemiddelde contributie voor een voetbalclub.
 
Laten we het eens landelijk bekijken. De KNVB heeft op dit moment bijna 1,2 miljoen leden. Sommige spelen bij een dorpsclub met 1 veld, dus met relatief hoge lasten voor de gemeente. Anderen spelen bij clubs met een complex van 10 velden met relatief lagere lasten per veld. En ook de veldhuur per gemeente verschilt enorm. Amsterdam heeft relatief lage huur, Almere is een stuk duurder. Maar nog altijd is de huurcomponent een fractie van de werkelijke kosten. Daarnaast geven gemeenten gunstige leningen en bijdragen in de nieuw- en verbouw van clubhuizen. Ik durf de bewering daarom wel aan dat de ruim 400 Nederlandse gemeenten een verkapte subsidie geven van gemiddeld 250 euro per voetballer. Als we dat vermenigvuldigen met het aantal KNVB-leden komen we op het  getal van 300 miljoen euro per jaar.
 
Ik zeg er gelijk bij dat dit voordeel niet alleen voetballers treft maar ieder die een gemeentelijke accommodatie huurt. En ook iemand die een kaartje koopt bij het zwembad krijgt vaak een fikse korting op de werkelijke prijs. 
 
Terug naar Amsterdamse systeem. Naast het gegeven dat veel verenigingen zich niet realiseren hoeveel steun ze werkelijk krijgen zijn er meer nadelen.
 
Er zijn sporten, zoals judo, boksen, biljarten, golf en tennis, die namelijk geen gebruik maken van gemeentelijke accommodaties en de kosten van hun ruimte zelf dragen. Ik denk dat geen bestuurder kan uitleggen waarom een voetballer in Amsterdam een paar honderd euro meekrijgt en een bokser niet. 

Amsterdam zit bovendien in de categorie gemeenten met de laagste verenigingstarieven van het land. Sporters denken niet in gemeentegrenzen. We lopen het risico dat we daarmee een aanzuigende werking hebben op sporters waarmee de groei van de sportdeelname van Amsterdammers wordt geremd.

De forse subsidie op het gebruik van de accommodatie zorgt er ook voor dat verenigingen met voldoende neveninkomsten, ook met weinig gebruikers en een lage bezettingsgraad, gemakkelijk zelfstandig kunnen blijven huren. Dat werkt samenwerking en efficient ruimtegebruik niet in de hand. Bij een strijd tussen wonen, werk en sport legt de laatste vaak het loodje omdat kleine verenigingen onvoldoende slagkracht hebben bij hun lobby.
 
Tot slot zien we dat de bijdrage voor de huur van de accommodatie een steeds geringer aandeel wordt op de totale begroting van verenigingen. Kortom verenigingen krijgen meer te besteden uit bijvoorbeeld sponsoring en barinkomsten, terwijl de gemeente hier niet veel meer voor vraagt.
 
Ik pleit daarom voor een ander systeem. Ik ben niet tegen subsidie voor sportverenigingen. Maar laten we dat aan de voorkant doen via een subsidieovereenkomst met een club en niet via de accommodatie. Daarbij honoreren we de maatschappelijke bijdrage die een vereniging levert. Zo kunnen we als gemeente met clubs afspraken maken over stageplekken, naschoolse opvang en de begeleiding van jeugdleden bij huiswerk. In beginsel kan iedere vereniging met een goed plan in aanmerking komen of het nou boksen, golf of voetbal is. En de beste plannen honoreren we. Daarmee halen we meer maatschappelijk rendement uit ons belastinggeld en maken we ook sterkere verenigingen die de toekomst beter kunnen doorstaan.
 
En de verenigingen die zich niet willen binden aan maatschappelijke doelstellingen betalen een kostendekkende huur of mogen zelf eigenaar worden van de velden of accommodatie. Net zoals HBOK.
 
(1) Normtarief van gemeente Amsterdam voor voetbal grasveld voor seizoen 2010/2011 voor verenigingen is 2651 euro per jaar. Daar mogen stadsdelen binnen een kleine bandbreedte van af wijken.

Reacties

sarzo op 10-10-2010 01:44

Interessante visie Emile, vast en zeker zijn er links en rechts nog wel wat ‘+++’ en ‘---‘ aan te vullen, maar het positioneren van kosten vanuit een hedendaags perspectief verdient aandacht.

Naast ‘kosten’ ook altijd handig om maatschappelijke ‘opbrengsten’ die sport voortbrengt te meten. Een uitdaging voor de (sport)wetenschap zou je zeggen. Afgelopen week de eerste meeting over Sportonderzoek, mijn indruk was dat de wetenschap nog onvoldoende gevormd is om zaken hard te maken, en/of dat de keuze van beleid niet altijd op feiten gebaseerd is.

 

Minstens zo interessant de nieuwe/additionele vormen van sportaanbieders (naast sportverenigingen). Wijksportclubs, Buurtsport en Schoolsportverenigingen bereiken nieuwe groepen van inactieve sporters, die in menig geval zo een opstap verkrijgen naar de verenigingen. Aandachtspunt voor dit soort verbanden is beschikbare accommodatie en de koppeling aan een sportbond (wat menigmaal nodig is voor het uitdragen van sportactiviteiten).

 

Kansen voor invullen van de ‘witte vlekken’ in accommodatie (kansen voor naschools sportaanbod), kansen voor bereiken inactieven en zodoende verbeteren van de sportparticipatie. Kansen voor vorming van nieuwe verbanden tussen Sport, Onderwijs, Welzijn e.a. Synergie-effecten die we deze tijd goed kunnen gebruiken, met uiteindelijk ook extra mogelijkheden voor talentontwikkeling van sporters, vorming van ouders, inzet van sportbuurtmedewerkers en combifunctionarissen, en wellicht kanjers uit het domein ‘werk en inkomen’, mogelijkheden voor het verbinden en versterken van sportverenigingen. Zuidoost huisvest bijna alle ingrediënten om een pilot te starten voor een nieuw creatief sportlichaam, wat aanvullend is op bestaande verenigingen en deze uiteindelijk versterkt. Benieuwd hoe onze nieuwe minister van Sport, mw. Edith Schippers, over dit soort ontwikkelingen denkt.

 

Overigens was HBOK vanmiddag in Zuidoost. Trad aan tegen Ajax zaterdag 1. Mocht openen met 0-1, maar moest met 9 man uiteindelijk toch in de 90ste minuut een puntje achterlaten in Zuidoost. (Wel een glansrol bij HBOK voor één Zuidooster Combifunctionaris).
 
Groet,
HenkP. Blok.
Rob Alberts op 10-10-2010 17:53
Sport en Kultuur zijn beide accomodatie gebruikers.
Is de voorgesteld manier van subsidieren ook gelijk te trekken???
Het Bijlmerparktheater trekt steeds meer enthousiaste bezoekers, maar de stukgetrapte voetbalveldjes in de wijk ook.
En de openbare atletiekbaan wordt steeds minder gebruikt.
 
De moeite waard om een openbaar debat te voeren met sporters, raadsleden, kultuurmensen en publiek.
 
Vriendelijke groet.
Jaensch op 10-10-2010 19:16
Rob, voor cultuur geldt al dat aan de voordeur subsidie wordt verstrekt. De huur van het gebouw, bijvoorbeeld Bijlmerparktheater is tenminste kostendekkend. En de gebruikers (diverse gezelschappen) worden gesubsidieerd waarbij afspraken worden gemaakt over de te leveren maatschapppelijke prestaties. Kortom als we die lijn doortrekken dan zou ook vanuit sport die weg bewandeld moeten worden.
 
Commentaar
Jouw naam/bijnaam
Website url
E-mail
Je Punt profiel
Hou mij op de hoogte
Ik wil op de hoogte gehouden worden
Dit is een verplicht veld
Domeinregistratie en hosting via mijndomein.nl