Nederland groeit en Oegstgeest groeit mee. De grootste instroom van nieuwe inwoners zijn arbeidsmigranten. We zien ze maandelijks bij de naturalisatie in onze gemeente. Veel partijen willen een rem op migratie. Wat betekent dit en hoe houden we onze economie dan op peil?
Terug naar de naturalisatie in Oegstgeest. Daar zien we veel medewerkers uit andere Europese landen die werkzaam zijn op de universiteit of op het BioSciencePark. Ook specialisten uit Turkije, India en Brazilië met een medische of ICT-achtergrond gaan hier aan de slag.
Migratie wordt in belangrijke mate bepaald door de vraag naar arbeid. Die nemen vaak ook een gezin mee. Tweederde daarvan komt uit de Europese Unie. Zo’n 12 procent van alle nieuwkomers is vluchteling en vraagt asiel aan. Dat is vergelijkbaar met het aantal migranten, dat voor studie naar ons land komt.
Veel politieke partijen zinspelen bij de verkiezingen dit najaar op beperking van de migratie, mede door het beroep wat gedaan wordt op schaarse voorzieningen zoals woningen. De belangrijkste hap daarvan zijn dus mensen die voor ‘arbeid’ naar ons land komen. 
We zien daarnaast dat door vergrijzing de ‘autochtone’ arbeidsmarkt stevig krimpt de komende jaren. Als de koers wordt om migratie fors in te dammen dan ligt er een enorme opgave om de economie op peil te houden. Ruwweg kun je dan twee dingen doen.
We gaan langer doorwerken. Vooral vrouwen maken korte werkweken. Nergens in Europa werken vrouwen zo vaak in deeltijd als in Nederland. Voor de goede orde, vrouwen werken meer onbetaalde uren dan mannen, bijvoorbeeld in het huishouden of als mantelzorger. Goede kinderopvang kan hier de sleutel zijn. En de loonkloof waarbij vrouwen minder verdienen dan mannen, moet worden geslecht.
Of we gaan innoveren. Arbeidsmigranten doen in toenemende mate het laagbetaalde werk in Nederland. De afgelopen jaren is het aantal laagbetaalde banen drie keer zo hard gegroeid als het overige aantal banen. En dat terwijl Nederlanders steeds hoger opgeleid zijn.
Substantiële delen van de Nederlandse economie, denk aan de tuinbouw, slachterijen, bouw, logistiek en distributie, draaien voor een groot deel op arbeidsmigranten. Werkgevers dienen goedkope arbeidsmigranten te vervangen door machines en robots.
Nota Bene; theoretisch geschoolde buitenlandse werknemers scoren hoog op verschillende vormen van innovatie. Als we inzetten op vervangen van arbeid voor andere slimme oplossingen, dan dienen we de hoger opgeleiden uit het buitenland te ontzien. En innovatie kost geld. We moeten dan ook erkennen dat sommige producten duurder zullen worden zonder inzet van relatief goedkope arbeidsmigratie.
Namens de Nederlandse gemeenten zit ik in een commissie die nadenkt over migratie in ons land. We adviseren gemeenten en het kabinet bij nieuw beleid. En we geven een voorzet voor programma’s van politieke partijen die deelnemen aan de verkiezingen dit najaar voor de Tweede Kamer. Ik ben benieuwd naar de, liefst goed onderbouwde, keuzes die partijen daarbij maken.