emilejaensch
08-08-2010 20:44-
permalink
Het lijkt erop dat VVD, CDA en PVV een kabinet smeden. Er wordt gesproken over gedoogsteun van de PVV maar als ze mee onderhandelen tot aan de keuze van de bewindslieden toe, meeschrijven en meetekenen, dan noem ik dat geen gedogen. Ook al levert de partij dan geen ministers die op hun eigen ledenlijst staan, het kabinet steunt dan op een meerderheid. Als we al over gedoogsteun kunnen spreken dan is dat het geval als de SGP, die nu niet onderhandelt, het regeerakkoord onderschrijft.
Ben ik er blij mee? Ik had een andere samenstelling verwacht. Daar heb ik ook eerder over geschreven op dit blog (te weten VVD, CDA, D66, GL en PvdA). Ik verwachtte dat het CDA, de PVV zou uitsluiten en dat daarmee een centrumrechts kabinet niet haalbaar was. Daarnaast was ik er van overtuigd dat de PvdA, na nogal wat (interne) kritiek, de financiele paragraaf zo zou bijstellen dat CDA en VVD de verbinding met hen konden aangaan. Maar nadat alle opties waren verkend wezen de meeste partijen op een serieuze poging ter rechter zijde.
Dat was niet alleen ingegeven door ideologische motieven is mijn indruk. Kern voor de komende jaren is een gezond financieel klimaat. Daarmee kun je vervolgens ook allerlei noodzakelijke uitgaven financieren. De PvdA zette bij de verkiezingen in op een besparing van 10 miljard euro tot en met 2014. En in de onderhandeling van de PvdA met VVD, D66 en GL is die opgeschroefd naar 12 miljard euro. Maar de werkelijkheid is veel verstrekkender.
Het CPB berekende medio maart jl. dat er een gat zit in de staatskas van 29 miljard euro. Dat bedrag zou tot 2015 bezuinigd moeten worden om het land weer gezond te maken. Vanzelfsprekend kun je twisten over de aannames die daar aan ten grondslag liggen en of alles voor 2015 ingevuld moet worden. Maar het is in ieder geval fors hoger dan de 12 miljard waartoe de PvdA maximaal bereid was.
Al in de aanloop naar de verkiezingen heeft de PvdA een te lage inschatting gemaakt van de om te buigen maatregelen voor 2015. Dat is nog wel iets bijgesteld. Maar duidelijk was dat de PvdA niet wist waar ze het zoeken moest. Experts als Rick van der Ploeg en Willem Vermeend verwierpen vervolgens de maatregelen van de eigen partij en prezen die van de VVD. De liberalen kwam al ruim voor de verkiezingen tot ombuigingen van 18 miljard voor dezelfde periode.
Ik kan niet anders dan constateren dat de PvdA er op heeft vertrouwd dat een 'cordon sanitaire' rondom de PVV, de VVD wel in de armen van de PvdA zou drijven.
Ik ben er van overtuigd dat als lieden als Vermeend en Van der Ploeg tijdig waren ingeschakeld en de financiele paragraaf doortimmerd was opgesteld, de vorming van een kabinet van de PvdA met de VVD absoluut kansrijk was.

En ik speculeer nog even verder. Stel dat niet de VVD maar de PvdA de grootste was geworden met 31 zetels, dan was het met het huidige financiele programma van de PvdA nog een helse klus geworden om een meerderheidskabinet te formeren. De PvdA aangevuld met GL, D66, SP, CU en PvdD zou komen op een verbond van 73 zetels. Het CDA of de VVD was dan nodig voor een meerderheid. En daarvan is inmiddels bekend dat die totaal niet kunnen leven met de financiele inspanning van de PvdA. Kortom de PvdA, uitgesproken voorstander van een meerderheidskabinet, kon nooit zonder CDA of VVD en moest na 9 juni weten dat die 12 miljard aan ombuigingen voor 2015, veel te weinig was om serieus te kunnen regeren.
Dus als een centrumrechts kabinet tot stand komt, kom ik tot de slotsom dat het anders had kunnen lopen en dat de PvdA dan de hand in eigen boezem kan steken.









