Emile Jaensch
Bestuurder Stadsdeel Amsterdam Zuidoost (VVD)
Hokjespeul en andere soorten
Deze maand ben ik op een mooie zomerdag met Fred Vogelzang op pad geweest in het Gaasperpark. Fred is actieve vriend van de Vereniging Vrienden van het Gaasperplas en een goede kenner van de flora en fauna in het stadsdeel. Hij had me eerder dit jaar uitgenodigd voor een bezoek aan 'zijn' park en nu was het moment om daar gevolg aan te geven.
 
Ik had al eerder gesproken met lokale biologe Tet Roetman, biologen van de gemeente en met medewerkers van Groengebied Amstelland over de natuurwaarden in het gebied rondom de Gaasperplas. Maar het spreekt pas echt tot de verbeelding als je er met je snufferd boven op staat en iemand een toelichting geeft bij wat er aanschouwd wordt.
 
Toen ik nog een jonge knaap was heb ik in paar jaar bij de Jeugdvogelwacht Schouwen-Duiveland aardig wat vogels op dat eiland leren herkennen. Maar mijn kennis van planten en vlinders is zeer basaal. Daarom heb ik de moeite genomen om de geziene soorten in mijn eigen woorden op te schrijven.
 
We hebben een tijdje stilgestaan bij een 'geklepelde' groenstrook langs een fietspad. Draaiende stalen cilinders van de maaimachine maken alle begroeiing door het klepelen letterlijk een kopje kleiner. Het stukgeslagen maaisel blijft achter in de berm en verrijkt zo de bodem, waardoor een eenzijdige begroeiing ontstaat. Fred en de vrienden willen liever dat dit soort zomen (niet te vaak) gemaaid wordt waarbij het maaisel wordt afgevoerd, zodat de bodem verschraalt en er meer soorten kunnen groeien.
 
In mijn eerdere gesprekken met de beheerder van het park, Groengebied Amstelland, is mij duidelijk geworden dat maaien veel duurder is dan klepelen, omdat je een dubbele gang moet maken voor het afvoeren van het maaisel. Maar als we nu eens minder intensief maaien dan kan dit weer in de kosten schelen en moet dit toch wel kunnen? Ik zal het binnenkort inbrengen in een overleg.
 
Vrijwel iedere minuut doemt er weer een voor mij nieuwe soort op waarbij ik krijg te horen in welke mate die hier voorkomt. In 1 oogopslag ziet Fred van grotere afstand 3 vlindersoorten bij elkaar rondfladderen. Pas als ik op een paar meter ben zie ik ze ook en herken in de verschillen.
 
Dan wijken we af van de gebaande paden en gaat mijn gids zijn lievelingspaadje in. Dit plekje kende ik nog niet. En dan gaat het heel snel:
Rondbladig wintergroen
Witte bolvormige bloemetje, nooit eerder in Amsterdam en omstreken gezien en in juni dit jaar door Fred ''ontdekt'', "dat geeft een kick", aldus de ontdekker
Rode ogen kroost
Glipkruid
Moeraswalstro
Watermunt
Harig wilgen roosje, talrijk
Rode ogen troost
Lidsteng aan het water, goed teken kwelcondities gunstig, zuiver water
Wespenorchis, niet echt zeldzaam, landelijk gezien
Klein geaderd witje, vlinder
Geel groene Zegge, niet meest ideale tijd
Bruin zandoogje, vlinder
Knopig vetmuur, wit bloempje
Duizend gulden kruid
Paars bloempke
Icarus blauwtje, vlinder
Rietorchis en brede wesporchis
Bont zandoogje en gehakkelde aurelia, echte bosvlinders
Distelvlinder, dit jaar heel talrijk

Ik ben onder de indruk van zoveel soorten op een kleine afstand. Fred en ik stappen op de fiets. Verderop staat hij stil bij een veelvoud van bloemen waaronder wilde marjolijn. Die komen op niet veel plekken in Zuidoost voor maar vermoedelijk zijn deze door mensenhanden gezaaid, aldus mijn gids.

Dan fietsen we richting het terrein van Waternet. Opeens wijst Fred naar de grond en roept enthousiast: "Hokjespeul". We zijn aanbeland op de enige plek in Amsterdam waar dit groeit. Tussen het gras staat 1 plant met zijn takjes verspreid te pronken. Hokjespeul is zeldzaam maar staat niet op rode lijst. Over deze lijst later meer. Deze peulsoort groeit op vochtige kalkrijke grond en is hier door Fred in 2001 voor het eerst aangetroffen. Als we eenmaal zijn afgestapt en de omgeving afzoeken vinden we nog een exemplaar. Fred is verbaasd met deze ontdekking. De peul plant zich voort.

Er bestaan misverstanden over de rode lijst merkt Fred op. De lijst is een overzicht van soorten die achteruitgaan. Zo staat de mus op de lijst. Maar daarmee is een soort nog niet automatisch zeldzaam. De rode lijst zegt iets over de ontwikkeling van een soort in een groter gebied. En er zijn voldoende zeldzame soorten die niet op de bewuste lijst staan omdat ze het in een beperkt gebied goed doen.


De totale diversiteit aan planten en vogels van het Gaasperpark schat Fred in op ruim 300 planten- en 40 vogelsoorten. Daarmee doet het park het voor een redelijk eenzijdig samengesteld veenweidegebied behoorlijk goed. Dat verdient dus goed beheer met zorg. Maar benadrukt Fred: "Het is ook een gebied voor mensen".
 
Ik dank Fred voor het college en met een voldaan gevoel sluiten we af met een heerlijk bakje koffie op het terras van Langerlust.
 
NB Ik sprak gisteren Fred nog even. Er is na onze tocht op veel plekken weer gemaaid in het park. Fred begrijpt het inmiddels wel, weet ook dat soorten wel weer teruggroeien maar het stemde hem toch niet vrolijk. Dat kan ik mij zeker, voor plekken die niet op of langs gebaande paden liggen, levendig voorstellen. Voor mij reden om, zoals reeds in stuk staat, met extra energie intensieve maailbeleid bij groengebied ter discussie te stellen.

Reacties

Commentaar
Jouw naam/bijnaam
Website url
E-mail
Je Punt profiel
Hou mij op de hoogte
Ik wil op de hoogte gehouden worden
Dit is een verplicht veld
Domeinregistratie en hosting via mijndomein.nl