Emile Jaensch
Bestuurder Stadsdeel Amsterdam Zuidoost (VVD)
Segregatie in onderwijs: is mengen de oplossing?
Nederland heeft een van de meest gesegregeerde schoolsystemen van alle westerse landen. Dat valt te lezen in een stuk van Anja Vink in het NRC vandaag. Deze week verschijnt haar boek: 'Witte zwanen, zwarte zwanen, de mythe van de zwarte school'. Vink's ervaringen als docent op een zwarte school in De Bijlmer hebben de basis gelegd voor deze publicatie.
 
Terecht geeft de publiciste aan dat het niet zozeer de kleur is die de achterstand bepaalt maar de armoede oftewel de klasse waarin kinderen opgroeien.
 
In het NRC wordt de vraag opgeworpen hoe leerlingen uit de armste klasse beter onderwijs kunnen krijgen. De in de Grondwet vastgelegde vrijheid van schoolkeuze zou de tweedeling in Nederland bevorderen. Vink gaat er vanuit dat integratie leidt tot betere schoolprestaties. Zij beroept zich hierbij onder meer op ervaringen in de Verenigde Staten. Ze pleit naar Amerikaans model voor een quotum voor scholen waardoor het aantal leerlingen van ouders met een laag inkomen op een school wordt beperkt.
 
Ik zet mijn vraagtekens bij het positieve beeld van gemengde scholen en bij het eenduidige negatieve imago van 'zwarte' scholen.
 
Het mengen van arm en rijk betekent niet automatisch dat kinderen tot betere schoolprestaties komen. Dat zal alleen gebeuren als de sociale klasse relatief dicht op elkaar staan. Dat stuur je niet met een quotum. Maar een nog belangrijkere reden om tegen zo'n maximering te zijn is gelegen in het gegeven dat er adequate handvaten zijn om achterstandsleerlingen vanuit hun eigen omgeving, op een hoger plan te brengen.
 
Zo blijkt de weekendschool in Zuidoost een probaat middel om kinderen beter te laten presteren. We zien meer adviezen voor HAVO en VWO voor leerlingen die de weekendschool volgen. Daarnaast kunnen schoolbesturen ook maatregelen nemen. Zo heb ik van oud-onderwijzer en collega Harry Verzijl geleerd dat een goede leerkracht het verschil kan maken. Scholen hebben zich meer dan voorheen verenigd in clusters. Bij de directie van zo'n samenwerking ligt de verantwoordelijkheid om over de volle breedte goed onderwijs te verzorgen. Zo kunnen zij de leerkrachten van hun beste scholen een paar jaar les laten geven aan een school met minder goede prestaties.
 
Dus om kinderen een betere kans te geven op hoger onderwijs moet je ze niet mengen maar investeren in vooruitgang in de eigen schoolomgeving.

Reacties

wimmos op 19-01-2010 17:01
Het stuk in de NRC bevat een aantal kwantitatieve gegevens en omstandigheden, maar is verder, vind ik, een nogal simpel artikel. De VMBO-school waarop de journaliste 8 jaar geleden les heeft gegeven kan geen andere zijn dan het Augustinus-college, een school die om voor mij onduidelijke redenen vaker in journalistieke beschouwingen wordt betrokken. Ik heb daar zelf in 1993 les gegeven en een positievere indruk gekregen dan die van de journaliste. Kennelijk/misschien is er in de periode tot 2001 een negatieve ontwikkeling geweest. Het zou interessant zijn te weten hoe de bevolkingsopbouw in Zuidoostin die periode veranderd is en vervolgens die verandering te proberen te correleren met die verandering op het Augustinus (als die er al is en niet schijn is door verschil in beoordeling van de situaties). Er moet ook beseft worden dat het instroomniveau en de leercapaciteiten van leerlingen per VMBO-school aanzienlijk kunnen verschillen en dat een vergelijking tussen VMBO-scholen dus altijd heel zorgvuldig dient te zijn.
Voor de politiek in Zuidoost is natuurlijk vooral het basisonderwijs een punt van aandacht. In het artikel lopen basis- en voortgezet een beetje door elkaar. In veel gevallen is een onvoldoende niveau van het onderwijs, denk ik, te wijten aan twee oorzaken, naast slecht opgeleide docenten.1) Te weinig aandacht voor de individuele leerling in een klas(dus te grote klassen in verhouding tot de behoefte aan aandacht van de docent voor de individuele leerling). 2) De druk van de te behalen eindterm (schoolbestuur wil dat de voorgeschreven eindtermen gehaald worden en zet de directie onder druk; de directie zet vervolgens de leerkracht onder druk; de leerlingen hebben onvoldoende niveau voor wat van hen verlangd wordt; ik heb dit zelf meegemaakt op een school buiten Zuidoost; toevallig was er laatst een stukje in de Volkskrant waarin ditzelfde werd beschreven.) Kortom, het is m.n. een kwestie van geld. En dat is niet helemaal wat jij bedoelt in je laatste opmerking: invvesteren in vooruitgang in de eigen schoolomgeving.
Commentaar
Jouw naam/bijnaam
Website url
E-mail
Je Punt profiel
Hou mij op de hoogte
Ik wil op de hoogte gehouden worden
Dit is een verplicht veld
Domeinregistratie en hosting via mijndomein.nl