Mijn uitstapje bij IN Holland: een impressie
emilejaensch 29-04-2011 20:28-
permalink
Op mijn CV staat een kortstondig uitstapje naar het onderwijs. Naast de werkervaring bij organisatieadviesbureaus en als bestuurder heb ik, in deeltijd les gegeven op de Hogeschool IN Holland te Diemen.
In het jaar 2001-2002 heb ik voor de klas gestaan voor 1e jaars groepen die een toen vrij nieuwe communicatie studie volgden. Ik gaf een vak wat voor veel van deze studenten verre van favoriet was: Bedrijfseconomie. Balansen lezen, weten wat reserves en voorzieningen zijn en solvabiliteit en liquiditeit vaststellen. Van dat soort zaken. Een paar van mijn ervaringen wil ik hierbij delen.
Zelf heb ik een onbezorgde studententijd gekend met een riant aantal van 7 studiejaren waarbij ik overigens in het laatste jaar al was begonnen met werken. Eerst heb ik de HEAO afgerond aan de Hogere Economische School (HES), daarna een universitaire studie.
Mijn wens om een deel van mijn tijd in het onderwijs te besteden was ingegeven vanuit zingeving. Ik wilde 1 dag in de week kennis aan studenten overdragen in plaats van aan klanten die er in de regel goed voor betaalden.
Mijn eerste sollicitatie ging uit naar mijn oude school, de HES. Die hadden geen beschikbaarheid maar stelden ook nogal wat eisen aan een docent, hoewel deeltijd, om zonder bevoegdheid te kunnen doceren. Ik zou tegelijkertijd een opleiding hiervoor moeten volgen. Maar daar kwam het niet van want bij IN Holland kon ik aan de slag zonder die opleiding.
De begeleiding van nieuwbakken docenten op IN Holland was mager. Met twee naaste collegas die ook Bedrijfseconomie verzorgden was er regelmatig contact: een daarvan was nog student economie en de ander een docent van het wat oudere stempel. En er waren wat korte gesprekjes met een decaan. Ik kreeg niet de indruk dat zij helemaal wist voor wat voor groep ik stond.
Wat me namelijk opviel was dat het basisniveau van mijn 1e jaars erg mager was als ik dat vergeleek met mijn eigen HBO, bijna 15 jaar eerder. Daar bestond het gros van de leerlingen nog uit Havisten of VWOers, zoals ik zelf, die bovendien redelijk zelfstandig (en uitwonend) in het leven stonden. Nu was de instroom met name vanuit het middelbaar beroepsonderwijs (MBO) waarbij men gewend was dat veel van de lesstof klassikaal voorgekauwd werd. Tevens merkte ik dat voor een aanzienlijk aantal leerlingen Nederlands thuis niet de eerste taal was. Laat staan dat men goed overweg kon met de Engelse taal.
Dat leidde bij ons docenten tot de constatering na een paar colleges dat het voorgeschreven Engelstalige lesboek niet inhoudelijk meer werd behandeld. Men las het namelijk niet. Het was te ingewikkeld qua taal en abstractie van voorbeelden. Om toch tot een redelijke afronding van dit trimester te komen werd een alternatief programma opgesteld waarbij de lesstof werd opgelepeld vanaf sheets.
In groepsverband werd er daarnaast aan het oprichten van een eigen onderneming met jaarverslag, gewerkt. De presentatie hiervan leverde een deel van het cijfer op. Daarnaast was er een mondelinge overhoring. Dat gaf de mogelijkheid aan leerlingen om na een fout, zich te kunnen herstellen.
In een presentatie werd de onderneming voorgesteld met kleurrijk vervaardigde jaarverslagen. Met de cijfermatige kant van bedrijfseconomie had dit niet veel van doen. Maar de communicatie was vaak goed verzorgd. Bij de mondelinge toets blonken maar weinig leerlingen uit. Er was geen duidelijke instructie om zo veel mogelijk leerlingen te laten slagen, maar er was wel enige druk om het ze niet te moeilijk te maken. Door voorbeelden te nemen die dicht bij huis lagen (bijvoorbeeld vader had kledingzaak: waar komen ingekochte truien op balans?) kwam ik met veel studenten toch een aardig eind.
Belangrijkste constatering voor mij was toen al dat het aanvangsniveau van deze HBO-studenten lager lag dan jaren daarvoor. Als de lijn was aangehouden om hen dezelfde lesstof voor te schotelen als voorheen dan was er bijna geen student geslaagd voor dit vak Bedrijfseconomie.
Aan de andere kant is de toevoeging van kennis voor veel studenten fors geweest. Waar studenten die Economie 1 en 2 in hun pakket hadden op het VWO, op hun sloffen het vak Bedrijfseconomie volgden en weinig bijleerden, zag ik op IN Holland studenten enorme leersprongen maken. Dat gaf ook dankbaarheid. Niet in de laatste plaats bij de ouders die ik betrok bij het lesprogramma.
Maar zoals in Zuidoost op veel basisscholen niet de CITO-score maatgevend is voor de kwaliteit van het onderwijs omdat de instroom een grotere achterstand heeft dan de rest van de stad, zo kan je het hoger onderwijs niet afrekenen op de toegevoegde waarde die een instelling heeft op een student. Immers alle studenten gaan dezelfde arbeidsmarkt op en er mag geen twijfel zijn bij een werkgever over de waarde van het verkregen diploma.
Wat mij betreft moet er dan ook niet alleen een toets zijn op het HBO gehalte van diplomas maar ook op de resultaten die het MBO aflevert. Als de norm daar strak wordt gehanteerd denk ik ook dat dat voor veel leerlingen de laatste halte is in het studietraject. En dat is met een mooi diploma op zak helemaal niet slecht voor de arbeidsmarkt.
Ik ben namelijk van mening dat voor veel van de nu gevraagde HBO-functies vroeger MBO-ers werden ingezet. Er is kortom ook vanuit de markt sprake van een inflatie van de gevraagde vaardigheden in relatie tot het diploma. Ook dat kan dan worden bijgesteld.

Reacties