Herdenken met nieuwe generaties
emilejaensch 04-05-2011 14:05-
permalink
Vandaag staan we stil bij de Tweede Wereldoorlog. Vanmorgen was ik op de Amsterdamse begraafplaats De Nieuwe Ooster voor een herdenking van de gevallenen. De opkomst was groot met naast oud-strijders ook veel jongeren. Dat doet me goed.
Steeds meer mensen hebben namelijk deze oorlog niet meegemaakt. In de overdracht is het van belang ook nieuwe generaties te betrekken. Kleine gebeurtenissen spreken soms meer tot de verbeelding dan grote getallen. Laat ik daarom het leven van een betrokken man memoreren.
Albert Leonard Wittenberg, geboren in Paramaribo in 1909, kwam in 1929 naar Nederland om te werken. Aanvankelijk voor de NDSM-werf later bij de brandweer.
In de oorlog, begin 1941, werd hij aangenomen bij de Luchtbeschermingsdienst, die vaak als dekmantel voor illegale activiteiten diende. In mei 1944 werd hij opgepakt. Na een dodenmars per trein uit de Duitse kampen kwam hij om op 13 april 1945 in Gardelegen (Duitsland). Enkele uren voor de komst van de Amerikanen, zijn meer dan duizend gevangenen levend verbrand in een graanloods waarin zij bijeengedreven waren. Wie probeerde te ontsnappen werd neergemaaid. Ook Wittenberg trof dit gruwelijke lot.
Een jaar voor zijn arrestatie had de familie Wittenberg, wonende in de Amsterdamse Transvaalbuurt, het enige kind van de joodse buren in huis genomen. Betty was amper zes weken oud toen haar ouders werden weggehaald. Dat er een blond kind was bijgekomen, werd voor de buitenwacht afgedaan met de uitspraak dat Janna, de vrouw van Albert Wittenberg, was vreemdgegaan.

gezin Wittenberg in 1943
Na de bevrijding werd duidelijk dat zowel de ouders van Betty als Albert de kampen niet overleefd hadden. In de daarop volgende adoptieprocedures is de naam Wittenberg in de vergetelheid geraakt.
Betty is de liefdevolle opvang in het gezin Wittenberg, die haar het leven redde, nooit vergeten. Zij heeft op basis van enkele vroegste herinneringen de nazaten van Albert en Janna weten te traceren. Zij is momenteel druk doende een Yad Vashem erkenning voor haar pleegouders te bewerkstelligen.
De naam van Wittenberg wordt herdacht op het oorlogsmonument in Paramaribo, bij de verzetsstrijders in Nederland. Zo wordt een indringende herinnering levend gehouden voor volgende generaties.

Reacties