En dan nu de inhoud
emilejaensch 22-03-2012 08:51-
permalink
De afgelopen week schreef ik op dit blog twee maal over het zware middel van dreigende no-go areas in het licht van de indicatoren voor kansarmoede in Amsterdam in het algemeen en Zuidoost in het bijzonder.
Basis hiervoor is het recent verschenen studie De staat van integratie: Amsterdam-Rotterdam van onderzoekers Han Entzinger en Paul Scheffer.
Nu van meerdere kanten het zware stempel van het NGA-woord is bekritiseerd is het nu tijd om de inhoud van de studie te analyseren en te kijken wat Zuidoost hier tegenover stelt.
Om te beginnen is het bijzonder om vast te stellen dat met deze studie voor het eerst ook de statistieken van Rotterdam en Amsterdam vergelijkbaar zijn gemaakt.
Ook valt te lezen dat voor het abstractieniveau grotendeels is gekozen voor het onderscheid in bevolkingsgroepen en minder vaak wordt teruggegrepen in een vergelijking tussen wijken.
Kern van het het lezenswaardige betoog van Entzinger is dat de klassieke integratiebeleid, gericht op etnische groepen, aan kracht verliest mede doordat de grens tussen allochtoon en autochtoon vervaagt door vermeninging. Migratie is ook niet meer per defintie een kenmerk van achterstand.
Beleid zal gericht moeten zijn op alle burgers en alleen in gevallen van uitzondering op verschillen als de voortvloeien uit achtergrond of cultuur. Wel constateert Entzinger dat de rol van de lokale overheid steeds minder groot wordt bij integratie en dat andere actoren zoals bedrijfsleven en maatschappelijk veld een steeds grotere factor zijn.
Zowel Entzinger als Scheffer constateren dat Rotterdam en Amsterdam als doorgangshuis haperen. Ze zien een tendens waarbij steeds meer kansarme migranten in de stad achterblijven. In het bijzonder wordt ingegaan op de positie van onderwijs en het gegeven dat respectievelijk in Amsterdam 18 procent en Rotterdam 15 procent van de kinderen uit groep 8, niet meetellen in de CITO-eindtoets. De segratie van migrantengemeenschappen is, in tegenstelling tot Rotterdam, in Amsterdam toegenomen, aldus de onderzoekers. Met name in hoofdstad buiten de ringweg is er in de afgelopen decennia een forse vermeerdering van niet-westerse allochtonen. Die toename brengt Scheffer ook in verband met verhoging van kansarmoede.
Scheffer suggereert op basis van dit inzicht een evenwichtiger immigratiebeleid. Maar onduidelijk blijft hoe hij dit beleid vertolkt wil zien. Maar dat was ook niet de opdracht.
De onderzoekers hebben een heldere foto gemaakt van de uitdagingen voor de twee grootste steden van het land. Ze geven bestuurders een handzame vertaalslag van de cijfers. En vervolgens is het aan de politiek om hier beleid op te enten.
De getoonde cijfers voor Amsterdam en Zuidoost in het bijzonder tonen voor mij geen verrassingen. Ik ken de rapporten waar ze op zijn gebaseerd. De hardnekkige achterstanden, zoals armoede en werkloosheid in delen van de G-, H- en K-buurt alsmede Holendrecht West en delen van Venserpolder, zijn bekend. Daarbij zien we ook dat in sommige buurten, de cijfers in de afgelopen vijf jaar zijn verslechterd.
De alarmerende indicatoren voor kansarmoede in de grote steden, zoals de cijfers voor niet deelname aan de CITO-toets, doen de vraag rijzen of we in Zuidoost op de goede weg zijn?
We weten dat resultaten in het onderwijs niet snel geboekt worden. In 2008 is het stadsdeel gestart met de aanpak, 'Omdat elk kind telt'. Begin dit jaar is vastgesteld dat de rekenprestaties van de basisscholen in Zuidoost substantieel zijn verbeterd. Bij 52% van de scholen (14 scholen) liggen de rekenprestaties nu op bovengemiddeld niveau. Dit is een verbetering van 17% in vergelijking met de meting bij de start van het project. 7% van de scholen (2 scholen) presteert nog op zwak niveau. Bij de start van het project behaalde 30% van de scholen (8 scholen) de score 'zwak'. Daarbij is elk kind, dus ook die niet deelneemt aan de CITO-score, meegeteld. Deze gegevens stemmen hoopvol, waarbij gezegd dient te worden dat intensieve begeleiding ook de komende jaren noodzakelijk blijft.
En ook als we naar andere kwetsbare groepen kijken dan herkennen we vorderingen. Al langer is bekend dat de aanpak van verslaafden in Zuidoost succesvol. De populatie is geslonken en de hardnekkige gebruikers zijn allen in een traject van begeleiding en bijzondere behuizing. Een andere kansarme groep waren de tienermoeders. Vastgesteld kan worden dat de leeftijd waarop jonge vrouwen kinderen krijgen in Zuidoost, hoger is geworden. Mede dankzij voorlichting op scholen en via kindercentra is het aantal tienermoeders in Zuidoost sterk afgenomen.
Een ander aspect dat in verband kan worden gebracht met kansarmoede is de investering in de leefbaarheid. Een schone en veilige omgeving daagt inwoners die stijgen op de ladder, uit om te blijven in een buurt en kan tevens nieuwe potentieel succesvolle huurders en kopers, aantrekken. Hier is het stadsdeel aan zet.
Zuidoost was een aantal jaar geleden veruit het vuilste gebied van de stad. Stedelijke metingen gaven het stadsdeel eind 2006 een ruime onvoldoende, met gemiddeld een 4,9 en op veel delen uitschieters onder de 4, op een schaal van 10. Blok voor blok is er geinvesteerd in voorlichting en handhaving. Het lijkt al weer bijna normaal, maar met een gemiddelde waardering in de metingen van rond de 8, behoren we inmiddels tot de schoonste delen van de Amsterdam. Een resultaat waar we trots op kunnen zijn!
En in het rijtje van schoon, heel en veilig past ook de verloederde omgeving van de metrostations. Dit zijn de visitekaartjes waar reizigers kennis maken met Zuidoost. De afgelopen jaren is grootschalig geinvesteerd in de vernieuwing hiervan. Afspraken zijn gemaakt met het GVB over het schoonhouden van de metro's en stations. Het stadsdeel houdt met succes de omgeving plak- en grafittivrij.
En ook op het gebied van de veiligheid zijn sprongen gemaakt in de afgelopen 5 jaar. Door een intensieve samenwerking met politie met verscherpt toezicht en programma's voor begeleiding van risicovolle jongeren, zijn veel daders en hun wapens van straat gehaald en is ook preventief succes geboekt. Daarmee scoort Zuidoost inmiddels in de stedelijke veiligheidsindex in het bovenste rijtje.
Verbeteringen in de aanpak zijn zeker nog mogelijk. Zo kunnen we stil staan bij de vraag of de inzet effectief en efficient is in het licht van het groot aantal betrokken partijen, ingezette middelen en capaciteit. Maar de knoppen waar een stadsdeel aan kan en gezien de genoemde studie ook moet draaien, zijn in beeld en worden benut.
Ik constateer ook dat we in Zuidoost, met ons vernieuwde diversiteitsbeleid uit 2009, afscheid hebben genomen van de generieke groepsbenadering. We richten ons bij bewoners primair op het individu als bewoner van het stadsdeel en niet als lid van een groep. Daarnaast hebben we stappen gezet om de concentratie van problemen, zoals in Holendrecht West, te vertalen naar een instroomaanpak waarbij nieuwe kansrijke groepen (zoals verplegers en studenten) worden uitgedaagd om in de buurt te wonen en nieuwkomers met hardnekkige problemen intensief worden begeleid.
Kortom de staat van de integratie wordt in Zuidoost gekenmerkt door kansarmoede bij een aanzienlijk deel van de populatie. Daar wordt een lonende aanpak tegenover gezet die inspeelt enerzijds op de bestaande bewoners en anderzijds kijkt naar instroom van kansrijke nieuwkomers. Zo kan het doorgangshuis weer gaan functioneren als een voortvarende emancipatiemachine.

Reacties