Gisterenavond waren twee regio's in uithoeken van Nederland prominent in het nieuws om hele verschillende redenen. Mijn gedachten dwaalden af.
Het moet ergens in het begin van de jaren negentig geweest zijn. We besloten met een clubje studenten naar het verste puntje te reizen vanaf Amsterdam. Bestemming was de Eemshaven waar we een Butterfahrt gingen maken. Met een boot zouden we vanaf de Eemshaven buitengaats gaan en vervolgens in internationaal vaarwater kon vrij van belastingen, rook- en drinkwaar worden aangeschaft. Heel vroeg in de ochtend pakten we een georganiseerde busreis vanaf het Stadionplein. De reis duurde langer dan gedacht. De chauffeur besloot de goedkope trip terug te verdienen door ons regelmatig te laten stoppen en waarbij we zouden consumeren bij pleisterplaatsen. Tot ergernis van de stuurman van de bus lieten we ons niet verleiden tot onnozele koopjes. Aangekomen in de Eemshaven stond rederij Kamstra klaar voor vertrek. Daar bleek al snel dat families hun geld verdeelden om maar zo optimaal mogelijk aan alcohol en sigaretten te komen. Toen wij geen aanstalten maakten om in te slaan, werden we ook door diverse busreizigers overgehaald om namens hen in te kopen. We speelden het spel mee. Net zoals de bingo aan boord. Bij terugkomst had de buschauffeur al gezien dat wij geen standaardklanten waren en deed ons het voorstel om bij Roodeschool uit te stappen, hier konden we verder de trein nemen. We zwaaiden met onze OV-jaarkaart in de achterzak, onze busgenoten uit en werden gedropt in het meest afgelegen deel van Nederland. Wat een leegte.
De dag was nog lang en om wat plezier te hebben kochten we een voetbal in de plaatselijke supermarkt. We daagden de hangjeugd uit voor een potje. En na een poosje pakten we de wadloper, zoals de trein werd genoemd van Roodeschool naar Groningen, naar de volgende plaats. Uithuizen, Usquert, Warffum, we stapten in ieder dorp uit op zoek naar het plaatselijke trapveld om een partijtje te ballen. Onze tegenstanders waren opgeschoten jongeren die rap werden opgetrommeld zodra de eer van het dorp op het spel werd gezet. In het begin ging het wat stug. Wat waren wij nou voor gezelschap om tegen te spelen? Maar toen we bij Baflo waren aangekomen bleek dat ze in de voorgaande plaatsen al hadden gebeld. Een ontvangstcomité van lokale pingelaars stond ons op te wachten. De uitslagen en het nivo van het spel staan me niet meer bij. Het ging er in ieder geval sportief aan toe.
Prachtige herenboerderijen passeerden we in oneindige kleilandschappen. En dat zogenaamde knauwen, zoals die Groningers spraken, dat was in het begin nog verrekte lastig te verstaan. Maar in iedere plaats werden we vriendelijk uitgezwaaid. Het was al later op de avond toen we in Groningen besloten om een goede maaltijd te nuttigen op een studentensociëteit met wat goudgele pretcilinders. De trein terug naar Amsterdam was maar een saaie rit. We waren kapot, maar deze dag kon niet meer stuk. En tot op de dag van vandaag denk ik terug aan die ongecompliceerde stoere Groningers die we, met dank aan het chagrijn van de buschauffeur, mochten ontmoeten.
Inmiddels heb ik, nog steeds verzonken in mijn gedachte, vastgesteld dat de lucratieve Butterfahrten niet weer uitvaren. Het 'duty free' voordeel binnen de EU is al jaren geleden afgeschaft. En ook de dieseltreintje (de wadloper), waarmee we ons in Groningen vervoerden, heeft zijn tijd gehad en is vervangen door een ander voertuig op het spoor. En dat is dus niet het enige dat is veranderd in de afgelopen ruim 20 jaar. Gisterenavond treurden namelijk de noorderlingen op het journaal over het sluiten van hun fabriek in Delfzijl. En ook de gevolgen van de gasboringen blijken een dankbaar onderwerp voor protest. Met het bericht dat Noordoost Groningen leegloopt, kun je wel spreken van een gebied in ernstig verval.
Zo weinig somber was het de afgelopen dagen in een andere uithoek van het land. In het Walcherse Vrouwenpolder was de truck van de Postcodeloterij binnengereden, hoorden we op het nieuws. Bijna 43 miljoen euro werd er verdeeld over ruim 400 gezinnen, aldus de reporter. Zelf maakte ik ooit korte tijd deel uit van de gemeenschap. Mijn ouders besloten ruim een jaar in het dorp te bivakkeren in afwachting van de verbouwing van hun huis elders in de provincie. In de zomer was het er een drukte van belang met rijen voor de bakker en een snackbar die overuren maakte. Maar in de winter, was het dorp in ruste. Tot afgelopen week. Je vraagt je af hoe de toekomst van deze plaats achter de duinen er uit ziet tussen de mensen die wel en niets hebben gewonnen. Gaat iedere winnaar zijn eigen droom bouwen of wordt er ook iets gemeenschappelijks opgericht met een deel van die 43 miljoen? Zoals in de jaren zestig, toen in het naburige Serooskerke potten met gouden munten werden gevonden. Toen realiseerde men van al die voorspoed een openbaar buitenzwembad. Ik kreeg er nog mijn zwemlessen in het bad met de toepasselijke naam De Goudvijver. Vijftig jaar later is het vast geen zwemvijver meer dat een dorp blij zal maken. Ik denk eerder aan een multifunctionele hal, waar allerlei sporten kunnen worden beoefend en ook lokaal populaire bands als BLØF en Rancoon hun kunsten kunnen vertonen.
En laat ze dan in het duindorp nadenken over hun Groningse medelanders die de toekomst somber tegemoet zien. Nodig ze eens uit om een week te verpozen in Zeeland en de jongste aanwinst, de PostcodeDome, te beleven. Ik zorg wel voor een voetbal.

Reacties