Vanmorgen bracht ik de kinderen naar school en zag ik op het plein een aantal moeders met een gevouwen doek op het hoofd. Met deze Angisa herdenken ze de afschaffing van de slavernij.

Vandaag is het namelijk Keti Koti. Dit is het Surinaamse begrip voor ‘Verbroken Ketenen’. Het symboliseert de afschaffing op 1 juli 1863 in de toenmalige koloniën Suriname en de Nederlandse Antillen.
Laten we eens terug gaan naar die tijd. Wat gebeurde er op de plek waar we nu wonen ruim anderhalve eeuw geleden? Een verhaal van het veen naar de tropen. In 1966 werd begonnen met de bouw van de eerste woningen in een opgespoten polder ten zuidoosten van Amsterdam. Maar wat was ons stadsdeel voordat hier de eerste Bijlmerflat werd gerealiseerd? Tot een halve eeuw geleden was de plek waar Zuidoost nu ligt een veenweidegebied dat leefde van landbouw en enige fabrieken. Onder de vlag van Weesperkarpsel strekte zich een forse gemeente uit, gelegen tussen Duivendrecht en 's Graveland.
Het huidige dorp Driemond was van geringe omvang en heette toen nog Geinbrug. Belangrijke plaatsen had de gemeente niet. Zodoende nam het bestuur met haar ambtenaren intrek in een pand in de naburige gemeente Weesp. Honderdvijftig jaar geleden kwam een bijzondere burgervader aan het hoofd te staan van deze gemeente: Louis Diederik Taunay. Hij verenigt in zijn familiegeschiedenis relaties die tekenend zijn voor die tijd en ook nu nog actualiteitswaarde hebben.
Het geslacht Taunay stamde uit het Franse Poitiers. Met het Edict van Fontainebleau in 1685 kwam de Franse religieuze tolerantie onder druk te staan. De Taunay's waren Hugenoten en vluchtten met 50.000 lotgenoten het land uit. Nederland bood een groot deel van hen onderdak. Maar niet alle Taunay's gingen naar Nederland. Een aantal van hen vertrok naar de West. Zo werd de grootvader van Louis Diederik geboren in Paramaribo. Hij was eigenaar van suikerplantage 't Vertrouwen aan de Beneden Commewijne.
Zijn kleinzoon, de latere burgemeester, werd geboren in 1817 in Nederland en verhuisde op zijn 20e naar Weesperkarspel. Daar runde hij een fabriekje in scheepsbeschuit, genaamd De Eendracht. Hij trouwde op zijn 30e met zijn nichtje, de jongere Adriana Maria Taunay. Zij is geboren in Paramaribo en is dochter van een planter. Het echtpaar Taunay krijgt 11 kinderen.
In 1863, het jaar van de afschaffing van de slavernij, werd Louis Diederik Taunay burgemeester van Weesperkarspel. De vrouw van de burgervader, Adriana Maria Taunay was als erfgenaam voor 1/8e eigenaar van plantage 't Vertrouwen. Dat jaar kwamen 377 slaven 'vrij' op deze plantage (*).
Plantage 't Vertrouwen (bron: Tropenmuseum) In 1866 wordt Taunay eervol ontslagen. Zijn vrouw is in 1865 overleden en een runderziekte eist voor hem zijn tol. Hij moet veel vee gerechtelijk onteigenen wat hem niet in dank werd afgenomen.
Maar naam maakt Taunay pas echt als hij in 1874 benoemd wordt tot slotvoogd van het Muiderslot. Hij verhuist naar het kasteel. De liefhebber van schrijver P.C. Hooft, eveneens voormalig bewoner van het slot, wordt een aanjager voor de renovatie van het middeleeuwse gebouw.
Muiderslot in 1893
Architect Pierre Cuypers voert de renovatie met succes uit. Op 31 januari 1902 overlijdt Taunay in zijn geliefde westertoren van het slot. Inmiddels kunnen we constateren dat het Muiderslot het best bewaarde middeleeuwse kasteel van het land is en zich mag tooien met de titel Rijksmuseum.
In perspectief stellen we vast dat ruim anderhalve eeuw geleden een burgemeester in Weesperkarspel aantrad die nakomeling is van bannelingen (Hugenoten) en in wiens familie slaven werden gehouden, en dat heden nazaten van die slaven hun toekomst opbouwen op datzelfde grondgebied.
(*) De vrijheid van slaven in 1863 was maar relatief. Voor veel gedwongen arbeiders gold dat zij nog 10 jaren te werk werden gesteld op de plantage om hun vrijheid af te kopen.
NB Dit is een bewerkt artikel dat in maart 2012 en juli 2013 op mijn weblog heeft gestaan. Bronnen: Archieven Muiderslot, Tropensmuseum, Plantages Langs de Boven-Suriname, Burgemeesters van Weesp en Weesperkarspel in de 19e Eeuw
Reacties
Dank, voor deze geschiedenisles.
Vriendeiijke groet,