Wie belangstelling heeft voor de waarde van kunst in de openbare ruimte is het advies om deze scriptie uit 2009 eens door te bladeren. Het verhaal is van de hand van Rick Keijzer, toen student, inmiddels beeldend kunstenaar. Rick groeide op in Zuidoost (Driemond) en heeft ruim vijf jaar geleden de tentoonstelling Open Source als leidraad gekozen om het belang van kunst voor de openbare ruimte te onderschrijven.
Daarbij heeft hij aardig wat gesprekken gevoerd met lokale kunstminnaars waaronder wijlen Bert Grol. Nog eens benadrukt wordt dat de hoogste dichtheid van openbare kunstvoorwerpen te vinden is in Zuidoost. Is niet gestaafd met aantallen maar de bron (Annet Zondervan CBK) is aardig bekend met wat er zo al te vinden is in het land. Dat gezegd hebbende neemt de scriptie ons mee in de oorzaak van het grote aantal voorwerpen en het belang daarvan.
Allereerst, en mensen als Henno Eggenkamp weten dat maar al te goed, was er bij aanbouw van de Bijlmermeer, nagenoeg geen kunst. Idee achter die kunstloze stad was dat de structuur van de functionele stad als een compositie op zichzelf was en dat decoratie hierin niet nodig was. De nieuw te bouwen stad was al een kunstwerk van zichzelf. Wat er aan kunst kwam was dan ook vooral van tijdelijke aard. Bekend is het inmiddels verdwenen werk van Wim T. Schippers. De carre van 16 stalen palen van Ewerdt Hilgemann was het eerste permanente beeld. Dat laatste werk staat er nog maar is verplaatst naar een plek aan de rand van het Bijlmerpark.
Die kunstloze stad werd al snel als achterhaald beschouwd en dankzij de percentageregeling kon nieuw werk prima worden gefinancierd. Die regeling ging uit van een klein deel van de totale bouwsom (aanvankelijk 2%) van woningen die besteed kon worden aan kunst. Idee daar achter was ook er spreiding zou plaatsvinden van cultuur in de stad. Dit zou een positieve invloed moeten hebben op mensen die niet naar een museum gingen, om ze toch kennis te laten maken met cultuur.
Als snel werd kunst ook ingezet ter orientatie in de Bijlmer. Veel vrijstaande sculpturen in de zeventiger jaren kwamen voort uit herkenningspunten. Zuidoost kreeg bovendien kunst die al eerder op een andere plek stond maar hier beter op haar plaats was. Denk aan Dolle Mina van de Surinaamse kunstenaar Erwin de Vries afkomstig uit Lelystad (zie onder) en de Piramide van Jan Goossen vanaf het Spui.
Dolle Mina op Klein Bijlmerplein
De ook met de komst van Gaasperdam kwamen er in rap tempo culturele herkenningspunten bij, de zogenaamde snelwegkunst. De vernieuwing van de Bijlmermeer bracht kunst. Zo zijn veel gerenoveerde flats voorzien van schilderingen.
De Straat van 1000 Sculpturen (1e editie kreeg naam Open Source Amsterdam) georganiseerd in 2009 leidde een nieuwe impuls voor de kunst in. Een kleine 20 werken werd tentoongsteld, waarvan de helft bleef staan. Daarvan zijn Les pisseurs d'Amsterdam van Tayou het meest spraakmakende werk. En ze plassen weer!
De waarde van de scriptie schuilt met name in de historie van de kunst in de openbare ruimte. Het slaagt er maar moeilijk in om het belang er van uit te drukken voor de bewoners. Dat is overigens nog niet zo gemakkelijk. De meeste kunst staat er niet omdat de bewoners daar zo expliciet om hebben gevraagd. Toch mogen ons best eens realiseren hoe verwend we zijn in Zuidoost met meer dan 300 werken in de openbare ruimte, waarvan een aantal van wereldfaam!

Reacties
Een volledig overzicht met plaats, datum, kunstenaar, betekenis en gelegenheid is het begin van waarderen van deze Openbare Kunst.
Het zorgvuldig beheren en onderhouden is noodzakelijk.
Voor dat kleine onderhoud lijkt het mij de moeite om bewoners te activeren.
Voor het grote onderhoud vind ik het zinvol om lokale bedrijven aan te schrijven.
Een samenspel tussen bewoners, bedrijfsleven en de overheid kan alleen maar winnaars opleveren.
Ik wil hier graag in mee denken.
Vriendelijke groet,
Rob, eens