‘Als je gek was dan ging je naar Endegeest‘, zo heette het in de 20e eeuw. Op dit landgoed worden al ruim een eeuw ‘krankzinnigen’ en ‘idioten’ gehuisvest. Vanuit de Leidse universiteit werden op het grondgebied van de gemeente Oegstgeest, de gestichten gevestigd. Het Psychiatrisch Ziekenhuis Endegeest, opgericht in 1897, geldt als eerste inrichting voor deze doelgroep in Nederland.

Belangrijke motor achter deze zorg was Professor Jelgersma, een vooraanstaand pionier in de psychiatrie. Ook het huidige gemeentehuis van Oegstgeest behoorde ooit tot de roemrijke gebouwen van de Jelgersmakliniek.

• 

• 

• 

Inmiddels worden veel patienten niet meer in een besloten sfeer behandeld. Door vroegtijdige signalering en moderne methoden kunnen veel mensen nu in hun eigen omgeving worden verzorgd. Rivierduinen, anno 2016, de uitvoerder van de zorg, verhuist aan het eind van dit jaar haar hoofdkantoor van het kasteel naar een locatie in Leiden. Het kasteel wordt verkocht door de eigenaar, de gemeente Leiden. En voor veel overige leegkomende gebouwen rondom Endegeest geldt dat ze de komende jaren worden gesloopt of getransformeerd. Vandaag was ik op deze prachtige locatie voor een overleg met de directie. Dat gaf tevens de mogelijkheid voor een rondleiding in en om het markante Rijksmonument.

Het kasteel kent vanaf de middeleeuwen een bont gezelschap aan Heeren die Endegeest hebben bewoond. Bijzonder is de naam van Descartes in dit rijtje. De Franse wijsgeer was van 1641 tot 1643 woonachtig op de buitenplaats. Hij was verbonden aan de Leidse Universiteit.

Op zijn 350e sterftedag, in 2000, is een buste van de filosoof geplaatst voor het kasteel.

Gisteren was ik op wellicht wel de meest markante plek in Oegstgeest. Het kerkhof van Groene Kerk of Willibrordkerk. De eerste vestiging van een kerkelijk bouwwerk op deze plek dateert van de 8^e eeuw. De Engelse missionaris Willibrord was naar deze streek gekomen om een kerk te stichten op de strandwal. Volgens de overlevering is het door de Noormannen verwoest. Daarna werden op deze plek weer nieuwe kerken opgericht. In 1574 werd de toen bestaande kerk verwoest tijdens het beleg van Leiden. In de 17^e eeuw werd de kerk weer herbouwd op de fundamenten.

[Lees meer…] overVan Willibrord tot Ferrier

Jan Wolkers is voor altijd verbonden aan Oegstgeest door zijn geboorte in de plaats en ook de verhalen die hij schreef over de plek waar hij is getogen. In augustus 1959 debuteerde Wolkers als prozaschrijver met Het tillenbeest, een hoekig verhaal over de diefstal van een marmeren sfinx uit een verlaten kasteel aan het einde van de Tweede Wereldoorlog. De jonge dief neemt het stenen beeld mee naar huis, waar het door zijn zusters ‘het tillenbeest’ wordt genoemd vanwege de twee volle borsten die op de voorpoten rusten. ‘Mijn moeder geneerde zich voor de weelderige voorgevel. Het tillenbeest, zei iemand. Het tillenbeest, zei toen iedereen.’

De roman had autobiografische trekjes. Want Wolkers stal het beeld uit Kasteel Poelgeest. Een paar jaar geleden kwam het marmeren voorwerp, via de zus van de overleden schrijver, weer in handen van de stichting die het kasteel beheert. En vandaag werd het beest weer in ere hersteld in de prachtig vernieuwde Drakenzaal van het kasteel.

Commissaris van de Koning Jaap Smit kwam er voor uit Den Haag om de zaal met Tillenbeest te onthullen. Markant is nog dat op de schouw ooit 2 beesten stonden. Het andere beest is nooit boven water gekomen. In de nieuwe zaal werd een replica en een echte sfinx onthuld. Vraag is welke is de echte: links of rechts? Meer achtergrondinfo over het Tillenbeest hier.

Vandaag toonde ik mijn laatste raadplaat op dit blog. In een stadsdeel vol openbare kunst was er medio 2010 nog nagenoeg geen sprake van een verwijzing in de fysieke ruimte naar de kunst. Daar is inmiddels verandering in gekomen. Ook digitaal is ons aanbod van creatieve uitingen infmiddels beter geboekstaafd. Maar de veelheid aan kunst kenmerkt ook het straatbeeld van ons markante stadsdeel. Daar waar er ook nieuws voor het oprapen ligt over minder fraaie aangelegenheden in Zuidoost leek het me aardig die andere kant ook te laten zien. De raadplaten waren daar een vorm van.

Anderhalf jaar nadat ik aan de slag ben gegaan begon ik als bestuurder een weblog om inzicht te geven in mijn werkzaamheden. Ik was overigens niet de enige politicus die regelmatig met een breder publiek op deze wijze contact zocht. Regelmatig waren mijn schrijfsels onderwerp voor een gesprekje op straat. Soms pikte een medium er wat uit op. Ik realiseer me goed dat er voldoende nieuws uit Zuidoost valt op te tekenen. Ik zag het als mijn taak om de (eigen)aardige wetenswaardigheden uit ons stadsdeel een beetje zonlicht te geven. Wat begon op 14 maart 2009 met de blog ‘Lekker bezig’, eindigt na bijna 7 jaar op 14 februari 2016 met dit bericht.

Vanaf morgen, 15 februari 2016, ga ik aan de slag in een andere gemeente. In Oegstgeest zal ik me de komende tijd gaan inwerken. Daar valt wellicht ook wel wat over te schrijven. Maar voor nu is dit mijn laatste blog uit standplaats Zuidoost. Ik wil alle lezers bedanken. Bedankt voor al jullie reacties en aanmoedigingen. Jullie hebben me scherp gehouden.

TABÉ

Waar staat deze godenzoon te schitteren?

Ben beetje vreemd wakker geworden vanmorgen. Vandaag is mijn eerste dag in 14 jaar dat ik politiek bestuurlijk ambteloos ben. Vanaf maart 2002 was ik verbonden aan de deelraad van stadsdeel Oud-Zuid. In augustus 2007 maakte ik de overstap naar Zuidoost. Tot gisterenavond was ik ruim 5000 dagen volksvertegenwoordiger en stadsdeelbestuurder in Amsterdam. Vele lieve en hartelijke berichtjes mocht ik afgelopen weken ontvangen voor mijn afscheid. In ben flink in de bloemetjes gezet. Dank daarvoor.

Vanaf volgende week verruil ik Zuidoost voor Oegstgeest. Op maandagavond 15 februari word ik geïnstalleerd als burgemeester van deze mooie gemeente in Zuid-Holland.

Gisterenavond vierden de bewoners van Bijlmer Centrum het nieuwe jaar in de Amsterdam Arena. Pakweg 300 mensen waren aanwezig in een zaal op de 4e etage.

Ze kregen toespraken voorgeschoteld van directeuren van de Arena, Henk Markerink en Henk van Raan. Zij blikten vooruit met de plannen voor meest duurzame stadion ter wereld. In 2020 zal bij het EK Voetbal de nieuwe Arena gereed zijn. Onze stadsdeelvoorzitter Muriel Dalgliesh memoreerde de hoogtepunten uit 2015 voor de buurt.

Daarna was het woord aan spoken words artiest en buurtbewoner Gideon Everduin, beter bekend als Gikkels.

Ik mocht de reeks sluiten met het in het zonnetje zetten van 5 actieve sportieve buurtbewoners, te weten: Shaquata King, Tyler Eyk, Adrie Bramsen, Ricardo Fyeet en Leendert Hageman. Zij kwamen op het podium. Eerstgenoemde twee zijn jonge sporters van respectievelijk 14 en 8 jaar die nationaal kampioen zijn in de disciplines atletiek (60m sprint) en wielrennen. De laatste drie namen onderscheiden zich als vrijwilligers in respectievelijk de zwemsport en met looptrainingen. Een mooi stel zo bij elkaar en een voorbeeld voor velen.

Voor mij was het een bijzondere avond omdat dit mijn laatste publieke plichtpleging was in Zuidoost. Vanavond zwaai ik af in de vergadering van de bestuurscommissie. Met veel bewoners heb ik een band opgebouwd in de afgelopen 8 jaar. Ik zal ze gaan missen.

Vorige maand startte de bestuurscommissie met werkbezoeken aan organisaties en bedrijven in ons stadsdeel. Morgen zijn we te gast bij DUWO, verhuurder van zo’n 1500 woningen aan studenten oa van Daalwijk en de SpinozaCampus. 

Vorige maand waren we op bezoek bij een duurzame pop up store in Gein. Richard Severin en Jacintha Curwen runnen een tijdelijke ruimte in het winkelcentrum waar mensen hun gebruikte goederen zoals kleding of fietsen kunnen inleveren. De ondernemers recyclen vervolgens deze producten.

De zelfbenoemde ‘recyclingevangelisten’ Richard en Jacintha startten hun initiatief in 2014 op deze plek. Eerder maakte ik al dit verslag van de hun entree in de buurt.

We leerden dat jaarlijks 124 miljoen kilo textiel in ovens voor afval wordt verwerkt in Nederland. Daarbij komen veel emissies vrij. Hergebruik van textiel ter plekke is veel duurzamer. oor fietsen geldt dat ze weer opgeknapt worden ter plekke en verkocht.

In Amsterdam wordt slechts 20 procent van het afval gerecycled. Dat is laag. De doelstelling van de stad is om dit percentage de komende jaren fors te verhogen. Daar past deze pilot in Gein ook in. Door het in een woonbuurt te plaatsen worden drempels lager om te scheiden en neemt het bewustzijn toe. 

Daarnaast willen Richard en Jacintha lokaal verdiencapaciteit terugbrengen naar bewoners. De mensen die hun ‘afval’ inlveren worden beloond met punten waarvoor ze her te gebruiken produkten uit de winkel kunnen terugkopen. Tot slot is de onderneming ook een sociale werkplaats die jaarlijks enkele stage- en werkervaringsplekken oplevert.